Misja specjalna

00:00 Volkswagen Golf z automatyczną skrzynią biegów w ofercie dla przedsiębiorców. Już od 998 zł netto miesięcznie. Odwiedź najbliższy salon i sprawdź. Szczegóły tej i innych atrakcyjnych ofert znajdziesz na Volkswagen.pl. 00:17 Misja specjalna w RMF FM. 00:20 Upadek Ernsta Rema. Noc, która dała Hitlerowi pełnię władzy. 00:29 Jest 1 lipca 1934 roku. W celi monachijskiego więzienia Stadelheim przebywa Ernst Rehm. 00:37 Wciąż nie jest w stanie uwierzyć w to, co się stało. Przecież jeszcze kilka dni temu stał na czele SA i miał pod swoimi rozkazami ponad 3 miliony bojówkarzy. 00:46 Był jednym z najpodężniejszych ludzi w Niemczech, który nie bał się sprzeciwić samemu Hitlerowi. 00:51 Poprzedniego dnia został jednak aresztowany, a kilku z jego współpracowników już rozstrzelano. 00:56 W pewnym momencie Rem słyszy zbliżające się kroki i po chwili staje przed nim dwóch esesmanów. 01:02 Były szef SA domyśla się, że najpewniej właśnie wybiła ostatnia godzina jego życia. 01:07 Jednak w jaki sposób ten wieloletni i wpływowy współpracownik Hitlera popadł w niełaskę wodza i trafił do aresztu? 01:14 W dzisiejszym odcinku Misji Specjalnej przybliżymy kulisy kariery Ernsta Rema i wyjaśnimy, co doprowadziło do jego spektakularnego upadku. 01:24 11 listopada 1918 roku kończy się I wojna światowa. Niemcy kapitulują. Następnie zostają zmuszone do zaakceptowania upokarzających warunków Traktatu Wersalskiego. 01:35 Cesarstwo Niemieckie traci liczne terytoria i zostaje przemianowane na Republikę Weimarską. Kraj musi też wypłacić państwom Ententy ogromną kontrybucję. 01:44 Reichswera, czyli Siły Zbrojne Niemiec, zostaje ograniczona do liczebności 100 tys. żołnierzy. 01:50 Wielu weteranów, którzy wracają z frontów Wielkiej Wojny, nie rozumie dlaczego ich kraj musiał skapitulować i zgodzić się na tak surowe warunki pokoju. Jednym z nich jest kapitan Ernst Rem. 02:02 Po zakończeniu wojny Rem służy w ochotniczych oddziałach Freikorps i wciąż marzy o odtworzeniu potęgi Niemiec. 02:10 W 1919 roku wstępuje do Niemieckiej Partii Robotniczej, która stanie się zalążkiem NSDAP. Poznaje też wtedy Adolfa Hitlera. 02:19 Jako były oficer REM ma wiele kontaktów w wojsku i wykorzystuje je, by rekrutować byłych żołnierzy do partii nazistowskiej. W 1921 roku staje się jednym z współtwórców bojówki o nazwie Sturmaptailung, w skrócie S.A. Jest to formacja paramilitarna, do której zadań należy ochrona nazistowskich wieców oraz siłowe zakłócanie spotkań politycznych oponentów. 02:42 Dzięki staraniom Rema członkowie S.A. otrzymują mundury i broń. 02:46 8 listopada 1923 roku naziści podejmują próbę przejęcia władzy w kraju. Jednym z uczestników Monachijskiego jest Ernst Rem, który kieruje bojówkami S.A. m.in. podczas ataku na kwaterę główną wojsk stacjonujących w Bawarii. 03:02 Rem początkowo otrzymuje wyrok 15 miesięcy pozbawienia wolności, ale ostatecznie dostaje jedynie karę w zawieszeniu. 03:18 Podczas gdy Hitler trafia do więzienia, Rema otrzymuje zadanie odbudowy SA, które po nieudanym puczu zostaje zdelegalizowane. 03:26 Aby obejść zakaz, zostaje utworzona nowa organizacja o nazwie Frontban, która pod koniec 1924 roku liczy już 30 tysięcy członków. 03:36 20 grudnia 1924 roku Hitler przedterminowo wychodzi na wolność. 03:41 Wkrótce reaktywowane zostają także Partia Nasijstowska i S.A. Jednak w 1925 roku pojawia się poważny konflikt między Hitlerem a Remem. Chodzi o sposób, w jaki naziści mieliby przejąć władzę w kraju. 03:55 Rem wciąż uważa, że musi się to stać na drodze zbrojnej rewolucji. 03:59 Mamy tysiące uzbrojonych członków, którzy są gotowi walczyć, a nawet zginąć za sprawę. Dlaczego nie wykorzystamy ich do obalenia Republiki Weimarskiej i stworzenia nowych, silnych Niemiec? 04:12 Jednak w więzieniu Hitler znacząco zmienił swoje poglądy. 04:16 Musimy przejąć władzę legalnie. To jedyny sposób, żeby armia i społeczeństwo nas zaakceptowały. Dopiero gdy już będziemy mieli władzę, będziemy mogli przeprowadzić daleko idące reformy. 04:26 Dochodzi do sporu i ostatecznie Rem, uważający, że Hitler zdradził ideały ruchu, odchodzi z ugrupowania. 04:32 Choć posiada ogromne poparcie FSA, to zdaje sobie sprawę, że kontrola Hitlera nad partią jest zbyt silna, by zdołał mu się przeciwstawić. 04:40 W 1928 roku Rem wyjeżdża do Boliwii, gdzie obejmuje stanowisko instruktora w tamtejszej armii. 04:46 Jednak sytuacja w Niemczech dynamicznie się zmienia. W 1929 roku rozpoczyna się wielki kryzys ekonomiczny, który szczególnie dotyka obywateli Republiki Weimarskiej. 04:56 Rozgoryczeni ludzie coraz chętniej spoglądają na partię nazistowską, która obiecuje rozwiązanie problemów wewnętrznych. 05:02 Ale wraz ze wzrostem społecznego poparcia zaczyna narastać spór między Hitlerem a S.A. Hitler chce prezentować się jako poważny polityk i bojówki S.A. dokonujące chuligańskich wybryków działają na niekorzyść tego wizerunku. Z kolei członkowie S.A. czują się coraz bardziej pomijani i uważają, że partia nazistowska nie docenia ich wysiłków. 05:23 W 1930 roku w Berlinie ma miejsce bunt oddziałów S.A., którym przewodzi Waltersztenes. 05:30 Hitlerowi udaje się opanować sytuację, ale z przerażeniem zaczyna się orientować, że traci kontrolę nad brunatnymi koszulami. Dlatego kontaktuje się z przebywającym w Boliwii Ernstem Remmen. 05:41 Chciałbym, żeby wrócił pan do Niemiec i objął dowództwo nad SA. 05:45 Hitler liczy, że Rem zdoła przywrócić porządek wśród bojówkarzy. Ten przyjmuje propozycję i 5 stycznia 1931 roku oficjalnie zostaje ogłoszony nowym przywódcą Sturmabteilung. 05:57 W kwietniu 1931 roku zostaje stłumiony kolejny bunt SA, po raz kolejny zainicjowany przez Waltera Stenesa. 06:05 Hitler jest coraz bardziej nieufny wobec brunatnych koszul. Co więcej, zdaję sobie sprawę, że aby przejąć władzę w kraju, będzie musiał zyskać poparcie środowisk konserwatywnych, rzemysłowców i armii. 06:17 Te grupy są jednak uważane za wrogów przez bojówki SA, którego członkowie wywodzą się najczęściej z biednych rodzin robotniczych. 06:23 Hitler chce zdobyć poparcie konserwatystów, ale z drugiej strony nie może sobie jeszcze pozwolić na otwarty konflikt z brunatnymi koszulami. SA jest zbyt potężna. 06:33 Dlatego przez pewien czas próbuje grać na dwa fronty, aby nie zrazić żadnej ze stron. Występuje zarówno w eleganckich garniturach, jak i w brunatnym mundurze. 06:42 30 stycznia 1933 roku Adolf Hitler zostaje kanclerzem Niemiec. Wciąż stoi jedynie na czele rządu koalicyjnego, ale prezydent Paul von Hindenburg jest wobec niego bardzo nieufny. 06:54 Jednak kilka tygodni później ma miejsce pożar Reichstagu, który naziści wykorzystują jako pretekst do rozprawienia się z komunistyczną opozycją. W kolejnych wyborach udaje im się zdobyć niemal pełnię władzy. Jednak brunatne koszule pod wodzą Rema stają się coraz większym problemem wizerunkowym dla partii. 07:11 Hitler zapewniał, że gdy dojdzie do władzy w Niemczech rozpocznie się okres stabilizacji. 07:15 Ale członkowie SA rozzuchwaleni sukcesem nazistów dalej uczestniczą w starciach ulicznych i bójkach, co stanowi zaprzeczenie obietnic składanych przez Hitlera. 07:24 Co więcej, Rem wciąż próbuje namawiać przyszłego Führera do przeprowadzenia kolejnego puczu i krwawego rozprawienia się z elitą Republiki Weimarskiej. 07:33 Hitler odmawia, ale aby nie stracić poparcia brunatnych koszul, daje Remowi stanowisko ministra besteki. 07:39 Zaczyna też narastać konflikt pomiędzy S.A. a Reichsweron. Rem ma bardzo krytyczne zdanie o generalicji i często otwarcie mówi... 07:48 Większość generałów to stare niedołęgi, którym już nie przyjdą do głowy żadne nowe pomysły. To przez ich głupotę przegraliśmy wojnę. 07:58 Z kolei generałowie z obrzydzeniem patrzą na SA, które uważają za nic więcej jak niezdyscyplinowaną hołotę. 08:04 Jednak punktem kulminacyjnym konfliktu staje się propozycja przedstawiona przez Rema w lutym 1934 roku. 08:11 Uważam, że S.A. powinna zostać przekształcona w Armię Ludową i zastąpić Reichsbere. A ja powinienem zostać mianowany na stanowisko Ministra Obrony. 08:22 Generałowie są oburzeni, ale mają też powody do obaw. Armia dysponuje zaledwie 100 tysiącami żołnierzy. Stum Abteilung liczy już w tym momencie ponad 3 miliony członków. 08:32 Dlatego dowódcy wojskowi zaczynają naciskać na Hitlera, aby ten zrobił porządek z Remem i jego bojówkarzami. 08:38 Także Hermann Göring i Heinrich Himmler próbują przekonać przywódcę NSDAP do pozbycia się szefa SA. Obaj mają w tym swój cel. 08:47 Göring obawia się, że Rem może wykorzystać bojówki do obalenia Hitlera i jego popleczników. Z kolei Himmler, który formalnie nadal jest podwładnym szefa SA, bardzo pragnie, aby dowodzone przez niego SS stało się niezależną formacją. 09:00 Obaj dygnitarze rozpoczynają pracę nad zbieraniem kompromitujących materiałów, które mogłyby uzasadnić czystkę. 09:06 Tymczasem Rem jest niezwykle pewny siebie. Nie obawia się otwarcie krytykować Hitlera i kierunku, w jakim podąża partia nazistowska. Raz miał nawet powiedzieć. 09:15 Nie będziemy słuchać tego durnego kaprala. Trzeba go chyba wysłać na urlop, żeby przemyślał to, co robi. A jeśli nie, to damy sobie radę bez niego. 09:25 Część nazistów zaczyna nawet podejrzewać, że SA rzeczywiście szykuje się do puczu. 09:30 Hitler jednak ciągle nie chce pozbywać się Rema, który jest jednym z jego najstarszych współpracowników. 09:35 Jednak 21 czerwca 1934 roku prezydent von Hindenburg wzywa Hitlera na spotkanie, podczas którego mówi... 09:44 Jeżeli nie opanuje pan sytuacji z SA i ich rewolucyjnych tendencji, będę zmuszony ogłosić stan wyjątkowy i przekazać władzę armii. 09:52 Hindenburg jest w tym momencie jedyną osobą, która może realnie i natychmiastowo odsunąć Hitlera od władzy. 09:58 W ten sposób los Rema zostaje przypieczantowany. 10:02 Hitler nakazuje Himmlerowi i Göringowi przygotowanie materiałów obciążających S.A. Przy pomocy Reinharda Heidricha udaje im się sfabrykować dowody na zdradę. Według nich Rem miał dostać 12 milionów marek od Francuzów, by sfinansować pucz przeciwko Hitlerowi. 10:17 Wykorzystują też fakt, że szef S.A. jest homoseksualistą. Badają oskarżenia, że w formacji szerzy się degeneracja moralna. 10:25 Hitler postanawia działać. Najpierw wysyła całe dowództwo SA na urlop, aby rozproszyć ich po kraju i ułatwić aresztowania. Remowi mówi. 10:33 30 czerwca chciałbym odbyć z wami spotkanie w hotelu Hansel Bauer w Bad Bizet. 10:39 Szef SA nie podejrzewa pułapki, choć słyszał już plotki, że nazistowscy dygnitarze szykują przeciwko niemu jakieś ruchy. 10:45 Co więcej, naiwnie wierzy, że Hitler chce odbyć spotkanie, gdyż pragnie dogadać się z SA i przystać na ich warunki. 10:53 29 czerwca 1934 roku zaczynają się pierwsze aresztowania i egzekucje przywódców brunatnych koszul. Ta krwawa noc przejdzie do historii pod nazwą Nocy Długich Noży. 11:05 Wczesnym rankiem 30 czerwca Hitler przylatuje do Monachium, aby osobiście doglądać aresztowań wpływowych bawarskich bojówkarzy SA. 11:13 Następnie wsiada do samochodu i w eskorcie SS jedzie do hotelu w Batwize, gdzie przebywa Rem. 11:19 Około 6.30 Hitler wchodzi do środka i trzymając w ręce pistolet biegnie po schodach na górę. Wpada do pokoju, gdzie śpi Rem i krzyczy. 11:27 Wstawaj! Jesteś aresztowany! 11:30 Wybudzony ze snu Rem nie wie, co się dzieje i nie próbuje nawet protestować. 11:34 Następnie Hitler wchodzi do sąsiedniego pokoju, gdzie znajduje dowódcę śląskiego S.A. Edmunda Heinesa. W łóżku obok niego leży osiemnastoletni mężczyzna. Hitler wpada w szał. 11:45 Heines, jeżeli za pięć minut nie będziesz ubrany, zastrzelę cię na miejscu. 11:49 Wkrótce wszyscy członkowie SA, którzy przebywali w hotelu, zostają aresztowani. Ci, którzy jeszcze nie przybyli na rzekome spotkanie, są zatrzymywani jeszcze w drodze. 11:58 Następnie wszyscy trafiają do więzienia Stadelheim w Monachium. Tam Hitler zrywa z ich mundurów dystynkcję i oskarża o zdradę. 12:06 Jeszcze tego samego dnia wielu z nich zostaje rozstrzelanych bez żadnego procesu. 12:10 Hitler nadal waha się, czy nie darować Remowi życia. W końcu jest to jeden z najdłużej współpracujących z nim popleczników. 12:17 Jednak Himmler i Göring przegonują Hitlera, że szef SA jest zbyt niebezpieczny i wie za dużo, by pozostawić go przy życiu. 12:24 Jaką korzyść przyniesie nam usunięcie podwładnych Rema, skoro to świnia zostanie przy życiu? 12:32 Proponują też alternatywny sposób na uśmiercenie Rema. Jako, że jest oficerem, sugerują, aby pozostawić w jego celi pistolet, licząc, że sam odbierze sobie życie. 12:42 1 lipca 1934 roku do siedzącego w celi Rema podchodzi dwóch esesmanów. Teodor Eike i jego adiutant Mikael Lipter. 12:50 Eike daje arestowanemu pistolet z jednym nabojem i mówi... Mam nadzieję, że wiesz, co powinieneś zrobić. 12:57 Daję ci 10 minut. Jeżeli się nie zastrzelisz, my się tym zajmiemy. 13:02 Rem nie ma zamiaru odbierać sobie życia. Odsłania pierś i krzyczy. 13:06 Nie zastrzelę się, słyszycie? Niech przyjdzie tutaj Hitler i mnie zastrzeli. 13:13 Gdy mija ustalone 10 minut, Eike i Lippert wyciągają z kabury pistolety. 13:18 Rem pada martwy na podłogę. Dziś trudno jest wskazać, ilu ludzi zginęło w czasie Nocy Długich Noży. Historycy szacują, że mogło to być od kilkudziesięciu do nawet kilkuset osób. 13:29 Ginęli nie tylko członkowie SA, zamordowano też wielu konserwatywnych polityków, którzy mogli zagrozić Hitlerowi. 13:36 Jedno jest jednak pewne, potęga SA zostaje tego dnia zniszczona i od tego czasu organizacja będzie pełniła jedynie funkcje reprezentacyjne. 13:44 Na upadku Rema najmocniej zyskuje Himmler, ponieważ SS udowodniło swoją lojalność podczas Nocy Długich Noży, formacja zyskuje niezależność od SA. 13:55 najważniejszą organizacją paramilitarną w kraju, a Himmler znajdzie się w gronie najbardziej wpływowych dygnitarzy III Rzeszy. Naziści w następnych dniach rozsiewają informacje o zdradzie Rema i S.A. Hitler otrzymuje też podziękowania od generałów, którzy obiecują swoje poparcie. Wdzięczność wyraża także sam prezydent Hindenburg. 14:15 Chcę wyrazić moją głęboką wdzięczność i uznanie za to, że ocalił pan naród niemiecki przed poważnym zagrożeniem. 14:21 13 lipca Hitler wygłasza przemówienie, w którym tłumaczy narodowi swoją decyzję. 14:26 Jeżeli ktoś chciałby wiedzieć, dlaczego nie zwróciłem się najpierw do sądów, to powiem tak. W tamtej chwili byłem odpowiedzialny za losy narodu niemieckiego i tym samym stałem się jego najwyższym sędzią. Wydałem rozkaz rozstrzelania zdrajców, a ponadto chciałem do końca wypalić wrzody, które mogły zatruć cały organizm. Niech naród wie... że jego istnienie, zależne od wewnętrznego porządku i bezpieczeństwa, nie może być przez nikogo bezkarnie zagrożone. 14:50 Hitler dodaje też 14:52 Jeżeli ktokolwiek podniesie rękę, by uderzyć w nasze państwo, to czeka go pewna śmierć. 14:58 2 sierpnia 1934 roku umiera prezydent Paul von Hindenburg. Obowiązki prezydenta przejmuje Hitler, który łączy ten urząd ze stanowiskiem kanclerza. 15:08 Przyjmuje tytuł Führera i od tego momentu będzie sprawował dyktatorską władzę w Niemczech. 15:13 Teraz może przystąpić do wcielania w życie swoich planów i ambicji, co wkrótce doprowadzi do jednego z najkrwawszych konfliktów w historii. 15:23 Misja specjalna w RMF FM. Na tropie największych tajemnic historii.