The Ψ Podcast

Τι σημαίνει πραγματικά να είναι κανείς ψυχικά υγιής; Ταυτίζεται η ψυχική υγεία με την απουσία συμπτωμάτων, την ευτυχία και τη συναισθηματική ισορροπία ή αφορά κάτι βαθύτερο;Στο επεισόδιο εξετάζονται οι τέσσερις, κατά την άποψη μου, σημαντικότεροι πυλώνες της ψυχικής υγείας: η αυτογνωσία, η δημιουργικότητα, η σχέση με το σώμα και οι σχέσεις με τους άλλους. Μέσα από την ψυχαναλυτική σκέψη και την κλινική εμπειρία, διερευνάται η σημασία της συναισθηματικής επεξεργασίας, της δημιουργικής ζωής και της δυνατότητας ουσιαστικής σύνδεσης με τον άλλον.Η ψυχική υγεία δεν ορίζεται ως απουσία οδύνης, σύγκρουσης ή αβεβαιότητας, αλλά ως η δυνατότητα διατήρησης της ψυχικής ζωντάνιας μέσα σε αυτές.

Τι είναι η επιθυμία; Γιατί επιθυμούμε αυτό που δεν μπορούμε να έχουμε; Τι συμβαίνει στον έρωτα και τη σεξουαλικότητα; Και γιατί επαναλαμβάνουμε αυτό που γνωρίζουμε ότι μας κάνει κακό;Στο επεισόδιο αυτό εξερευνούμε τη Λακανική Ψυχανάλυση μαζί με τον ψυχίατρο και ψυχαναλυτή Νίκο Μοσχόπουλο.Μιλάμε για το ασυνείδητο και τη γλώσσα, το Φαντασιακό, το Συμβολικό και το Πραγματικό, την επιθυμία και την έλλειψη, τηn απόλαυση και το σύμπτωμα, το στάδιο του καθρέφτη, τον έρωτα, τη σεξουαλικότητα και τη σχέση με τον Άλλο. Εξετάζουμε επίσης τι σημαίνει η «επιθυμία του αναλυτή», πώς νοείται η θεραπευτική αλλαγή στη λακανική ψυχανάλυση και τι σημαίνει τελικά «να μην υποχωρείς από την επιθυμία σου».Ένα επεισόδιο για τον Lacan, την επιθυμία, την απόλαυση, τον έρωτα και το ασυνείδητο.

Πώς προστατεύεται ο ψυχισμός μας από το άγχος; Στο επεισόδιο αυτό μιλάω για τους μηχανισμούς άμυνας: την άρνηση, την προβολή, την απώθηση, τη διανοητικοποίηση, τηνεκλογίκευση, τη μετάθεση, τη μετουσίωση, δηλαδή κάποιους από τους τρόπους με τους οποίους η ψυχή μας επιβιώνει από το ψυχικό άλγος και το ανυπόφορο άγχος.Ο άξονας του επεισοδίου είναι ο μύθος του Περσέα. Για να νικήσει τη Μέδουσα, ο Περσέας δεν την κοίταξε ποτέ κατάματα: είδε μόνο το είδωλό της πάνω στη γυαλισμένη ασπίδα πουτου έδωσε η Αθηνά. Έτσι ακριβώς λειτουργεί και η άμυνα. Μας επιτρέπει να δούμε έμμεσααυτό που δεν αντέχουμε να δούμε ευθέως, με το τίμημα ότι το είδωλο είναι πάντοτε λίγο παραμορφωμένο.Το επεισόδιο συνεχίζει τη συζήτηση του προηγούμενου, όπου είχαμε μιλήσει για το άγχος ως σήμα κινδύνου. Αν το άγχος είναι ο συναγερμός, οι άμυνες είναι όσα κάνει ο ψυχισμόςμας μόλις εκείνος χτυπήσει.Θα συζητηθούν επίσης τη διάκριση ανάμεσα στις πρώιμες και τις ώριμες άμυνες, τι σημαίνειμια άμυνα να γίνεται άκαμπτη, και τι συμβαίνει με τις άμυνες…

Το άγχος αποτελεί ένα από τα συχνότερα βιώματα της σύγχρονης ζωής, όμως τι συμβαίνει όταν ένας φυσιολογικός μηχανισμός προειδοποίησης παραμένει διαρκώς ενεργοποιημένος; Στο επεισόδιο εξετάζονται η διαφορά ανάμεσα στο άγχος, το στρες και τον φόβο, καθώς και η διάκριση ανάμεσα στο παροδικό, το χρόνιο, το συνειδητό και το ασυνείδητο άγχος. Μέσα από τους μύθους του Τάνταλου, του Σίσυφου και του Δαμοκλή φωτίζονται διαφορετικές μορφές της αγχώδους ζωής. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση του άγχους με τις απαιτήσεις της σύγχρονης κοινωνίας και διερευνάται η ψυχική ανθεκτικότητα ως δυνατότητα να συνεχίζεται η ζωή χωρίς η δύσκολη εμπειρία να την κατακλύζει.00:00 Εισαγωγή στο Άγχος02:53 Τα Είδη του Άγχους και οι Επιπτώσεις του06:10 Η Ψυχική Ανθεκτικότητα και η Σχέση της με το Άγχος09:00 Η Φύση του Άγχους και οι Χρόνιες Συνθήκες11:53 Σύγχρονη Κοινωνία και Άγχος16:35 Συμπτώματα και Ερμηνεία του Άγχους18:31 Προβλήματα που Προκαλεί το Άγχος20:55 Η Σχέση Άγχους και Δημιουργικότητας22:51 Χρόνιο Άγχος και Αντιμετώπιση23:49 Η…

Στο δεύτερο μέρος του Q&A #5 του Ψ Channel απαντώ σε ερωτήσεις του κοινού γύρω από το άγχος, την ευτυχία, τη μοναξιά, την ψυχοθεραπεία και τις ανθρώπινες σχέσεις, συνδυάζοντας την ψυχαναλυτική θεωρία με τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.Συζητάμε γιατί ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται να απολαύσουν τη ζωή, πώς αναπτύσσεται η ψυχική ανθεκτικότητα, τι είναι η προβολή και η ανάγκη ελέγχου, γιατί εμφανίζεται η ερωτική μεταβίβαση στη θεραπεία και πώς διαφέρει από τον πραγματικό έρωτα. Παράλληλα, εξετάζονται ο φόβος της μοναξιάς, το πένθος, η συνεξάρτηση, η κατάθλιψη, οι κρίσεις πανικού και η σχέση προσωπικότητας και σωματικής υγείας.Επιπλέον, αναλύονται η διαφοροποίηση της διπολικής διαταραχής από την οριακή οργάνωση προσωπικότητας, οι δυσκολίες εμπιστοσύνης προς τον θεραπευτή, η αμφιθυμία απέναντι στη θεραπεία, οι προκλήσεις της εφηβείας στον αυτισμό, η χαμηλή ανοχή στη ματαίωση στις σχέσεις, καθώς και ζητήματα οικογένειας, τραύματος και σωφρονισμού.00:00 – Εισαγωγή και σκοπός του επεισοδίου (Q&A 5)00:50 Ερώτηση…

Στο πέμπτο επεισόδιο ερωτήσεων του κοινού (Q&A #5) του Ψ Channel, απαντώνται 23 ερωτήσεις που στάλθηκαν από τους ακροατές και αφορούν το παιδικό τραύμα, τη γονεϊκή δυσλειτουργία, τον ναρκισσισμό και το διαχρονικό ερώτημα του νοήματος της ζωής.Εξετάζεται η έννοια του παιδικού τραύματος πέρα από τη βρεφική ηλικία, αναλύεται η ασυνείδητη ψυχολογική κακοποίηση από κρυφούς ναρκισσιστές γονείς, και συζητούνται οι τρόποι με τους οποίους διαχειρίζεται το ψυχικό υποκείμενο τέτοιες πρώιμες εμπειρίες αργότερα στη ζωή του. Παράλληλα, διερευνάται το ερώτημα του νοήματος μέσα από ψυχαναλυτική και υπαρξιακή οπτική, με αναφορές στο έργο των Freud, Klein, Winnicott, Bion και Frankl.Θίγονται επίσης: το πένθος και η απώλεια, η ωνιομανία, οι κρίσεις πανικού, η ερωτική μεταβίβαση στη θεραπευτική σχέση, η τάση υπερδιάγνωσης (αυτισμός, ADHD), και η διαφοροποίηση της διπολικής διαταραχής από την οριακή οργάνωση προσωπικότητας.Κεφάλαια:0:00 Καλωσόρισμα και Εισαγωγή2:28 Ερώτηση 1 – Αρχαιοελληνικές ρήσεις6:16 Ερώτηση 2 – Τεχνητή…

Σε αυτό το επεισόδιο αναλύεται η υπερπροστατευτική μητέρα και ο τρόπος με τον οποίο η υπερβολική φροντίδα μπορεί να περιορίσει την αυτονομία και την ψυχική ανάπτυξη του παιδιού. Εξετάζονται οι ψυχολογικές ρίζες της υπερπροστασίας, οι βασικοί τύποι υπερπροστατευτικών μητέρων και οι επιπτώσεις που μπορεί να εμφανιστούν αργότερα στην ενήλικη ζωή. Παράλληλα, μέσα από την ψυχαναλυτική σκέψη και τον μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης, φωτίζεται η λεπτή γραμμή ανάμεσα στη φροντίδα και τον ψυχικό εγκλωβισμό.

Σε αυτό το επεισόδιο εξετάζεται η επιλογή ερωτικού συντρόφου μέσα από το πρίσμα της θεωρίας της προσκόλλησης. Παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο οι πρώιμες σχέσεις διαμορφώνονται και επηρεάζονται οι μετέπειτα ερωτικές επιλογές. Αναλύονται οι βασικοί τύποι προσκόλλησης και διερευνάται πώς η έλξη κατευθύνεται συχνά από ασυνείδητα μοτίβα και εσωτερικές αναπαραστάσεις. Εξηγείται γιατί ορισμένοι σύντροφοι βιώνονται ως οικείοι, ακόμη και όταν δυσλειτουργικές δυναμικές αναπαράγονται.Παράλληλα, διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, οι ανάγκες προσκόλλησης και οι ασυνείδητες προσδοκίες επηρεάζουν την έλξη, την επιλογή συντρόφου και τη διαμόρφωση των ερωτικών σχέσεων

Το παρόν επεισόδιο αφορά την αϋπνία και τις διαταραχές ύπνου και στο πώς επηρεάζουν την ψυχική υγεία, τη συναισθηματική ρύθμιση και την καθημερινή λειτουργικότητα.Μαζί με την καλεσμένη μου, τη Δρ. Μάιρη Νταφουλή*, συζητάμε τι είναι η αϋπνία, πότε ξεπερνά το «κακός ύπνος» και γίνεται κλινική διαταραχή, καθώς και τους βασικούς μηχανισμούς που τη συντηρούν, όπως το άγχος, η υπερένταση και οι δυσλειτουργικές σκέψεις γύρω από τον ύπνο.Αναλύονται οι συχνότερες διαταραχές ύπνου, τη σχέση τους με το άγχος και τις ψυχικές διαταραχές, καθώς και τον ρόλο της καφεΐνης, του αλκοόλ και των οθονών.Τέλος, παρουσιάζονται οι θεραπευτικές επιλογές και πρακτικές στρατηγικές για καλύτερη ποιότητα ύπνου και διαχείριση της αϋπνίας.*Η Μαίρη Νταφούλη είναι Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και του Πανεπιστημίου της Βέρνης στην Ελβετία, Κλινική Ψυχολόγος, πιστοποιημένη Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια και Επόπτρια, με Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Ιατρική του Ύπνου (MSc). Σήμερα, είναι επιστημονική συνεργάτης της A’Ψυχιατρικής…

To επεισόδιο αυτό αποτελεί απόσπασμα από το επεισόδιο «Η καταβροχθιστική μητέρα: από την αγκαλιά στην αιχμαλωσία» και δημοσιεύεται με αφορμή τη σημερινή ημέρα (10/5), την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας. Θεώρησα χρήσιμο να απομονώσω το συγκεκριμένο απόσπασμα και εύχομαι να το βρείτε βοηθητικό

Στο παρόν επεισόδιο παρουσιάζεται η ψυχοθεραπευτική διαδικασία ως ένα ταξίδι καθόδου στο ασυνείδητο: μια εσωτερική πορεία που θυμίζει τη Νέκυια της Οδύσσειας και τη συμβολική κατάβαση στον Άδη. Η ψυχοθεραπεία προσεγγίζεται ως μια διαδικασία πένθους, μέσα από την οποία το άτομο καλείται να συναντήσει απώλειες, αποχωρισμούς και ασυνείδητες πτυχές του εαυτού. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο η μη επεξεργασμένη απώλεια μπορεί να παγιδεύσει την ψυχή σε έναν κόσμο νεκροζώντανο. Το επεισόδιο καταλήγει με μια ελπιδοφόρα διαπίστωση: το πένθος δεν είναι τέλος, αλλά πέρασμα : μια επώδυνη, αναγκαία εργασία που ανοίγει τον δρόμο προς την ψυχική ανάταση και τη ζωή

Στο παρόν επεισόδιο η ψυχοθεραπεία προσεγγίζεται ως μια μορφή εσωτερικής επανάστασης. Υποστηρίζεται ότι ο άνθρωπος δεν καταπιέζεται μόνο από εξωτερικούς τυράννους, αλλά και από δύο εσωτερικές τυραννίες: την άγνοια και την αλαζονεία. Αρχικά εξετάζεται το ζήτημα της ελευθερίας και τίθεται το ερώτημα κατά πόσο η ελευθερία που βιώνεται στην καθημερινότητα είναι πραγματική ή απλώς μια ψευδαίσθηση, καθώς η ανθρώπινη συμπεριφορά συχνά καθοδηγείται από ασυνείδητες δυνάμεις, φόβους και άγχη. Στη συνέχεια αναλύεται η τυραννία της άγνοιας και υποστηρίζεται ότι η βαθύτερη γνώση του εαυτού δεν αποκτάται εύκολα, αλλά προϋποθέτει επώδυνη σκέψη και ψυχική επεξεργασία. Τέλος εξετάζεται η αλαζονεία ως η ψευδαίσθηση της γνώσης και ως άρνηση της ψυχικής πραγματικότητας.Το επεισόδιο καταλήγει σε ένα θεμελιώδες υπαρξιακό δίλημμα:Ελευθερία ή ψυχικός θάνατος;

Στο επεισόδιο αυτό ο σκοπός και η λειτουργία των ονείρων παρουσιάζονται μέσα από την ψυχαναλυτική σκοπιά του Sigmund Freud. Αναλύεται η Ερμηνεία των Ονείρων (1900), όπου τα όνειρα ορίζονται ως η βασιλική οδός προς το ασυνείδητο και ως μεταμφιεσμένη εκπλήρωση επιθυμίας. Εξηγείται η διάκριση μεταξύ έκδηλου και λανθάνοντος περιεχομένου και παρουσιάζονται οι βασικές διεργασίες της ονειρικής εργασίας — συμπύκνωση, μετάθεση, εικονοποίηση και δευτερογενής αναθεώρηση. Μέσα από αυτές φωτίζεται το πώς οι απωθημένες επιθυμίες εκφράζονται συμβολικά και τι σημαίνουν τελικά τα όνειρα.

Tο επεισόδιο εξετάζει, μία προβληματική όψη της μητρότητας, την καταβροχθιστική μητέρα και τις συνέπειες αυτής στον ψυχισμό του παιδιού και αργότερα του ενηλίκου. Η καταβροχθιστική μητέρα αντιπροσωπεύει μία σκοτεινή πλευρά της μητρότητας που προκύπτει από υπερεπάρκεια φροντίδας και όχι από έλλειψη . Μέσα από την έννοια της «αρκετά καλής μητέρας» δείχνεται πως η υγιής ανάπτυξη απαιτεί σταδιακή απόσυρση της μητρικής παντοδυναμίας ώστε να αναδυθεί η αυτονομία του παιδιού. Η καταβροχθιστική μητέρα, μετατρέπει την αγάπη σε ψυχική κατανάλωση, βλέποντας το παιδί ως προέκταση του εαυτού της. Η δυναμική της καταβροχθιστικής μητέρας συμβολίζεται μέσω της Καλυψούς, όπου η φροντίδα γίνεται αιχμαλωσία.

Tην Παρασκευή είχα την χαρά και την τιμή να συνομιλήσω με την εξαίρετη δημοσιογράφο Αναστασία Κοτζακόλιου στον ραδιοφωνικό σταθμό True Story (https://truestoryradio.gr/) αναφορικά με το ανησυχητικό φαινόμενο των γυναικοκτονιών στη χώρα μας. Ελπίζω να βρείτε τη συζήτηση βοηθητική

Στο παρόν επεισόδιο προσεγγίζεται η έννοια της ψυχικής αλλαγής όχι ως στιγμιαία απόφαση, αλλά ως μεταβατική διεργασία που αναπτύσσεται στον χρόνο. Μέσα από τον μύθο του Ιανού, θεού των ενάρξεων και των μεταβάσεων, και τη συμβολική σημασία του Ιανουαρίου ως μεταβατικού μήνα, αναδεικνύεται η διπλή κατεύθυνση της αλλαγής: η αναγκαιότητα να διατηρείται ένας δεσμός τόσο με το παρελθόν όσο και με το μέλλον. Η αλλαγή νοείται όχι ως μετάλλαξη της ταυτότητας, αλλά ως διαδικασία εύρεσης και επαναδημιουργίας του εαυτού. Με αναφορά στην Οδύσσεια και στον απόπλου του Οδυσσέα από την Ωγυγία, η μετάβαση προσεγγίζεται ως κίνηση εξόδου από μια ψυχική ακινησία. Τέλος, η αλλαγή τοποθετείται εντός ενός μεταβατικού χώρου, ως ψυχική συνθήκη στην οποία το παλαιό δεν έχει ακόμη αποσυρθεί επαρκώς και το νέο δεν έχει ακόμη οργανωθεί.

Σ’ αυτό το επεισόδιο, είχα την τιμή και την χαρά να φιλοξενηθώ στον σταθμό της Δρ. Παπαλεοντίου-Λουκά, μια εξαίρετης ψυχολόγου και καθηγήτριας ψυχολογίας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, για να συζητήσουμε γύρω από ένα σημαντικό ζήτημα: την απουσία του πατέρα και της επιπτώσεις αυτής στην ψυχοσυναισθηματική ζωή του παιδιού.Στο επεισόδιο συζητάμε για τον ρόλο και τη λειτουργία του πατέρα στη ζωή ενός παιδιού, για τις ψυχικές εγγραφές που αφήνει η παρουσία του αλλά και τις αόρατες πληγές που προκαλεί η απουσία του. Από τις πρώτες σχέσεις μέχρι την ενηλικίωση, εξερευνήσαμε πώς η πατρική απουσία μπορεί να διαμορφώσει τη συναισθηματική ανάπτυξη, την ταυτότητα και τις σχέσεις, αλλά και πώς η συνειδητοποίηση και η κατανόηση αυτής της απουσίας μπορεί να φέρει ανακούφιση και θεραπεία. Έυχομαι να βρείτε το επεισόδιο βοηθητικό*Η εκπομπή δημοσιεύτηκε αρχικά στη ραδιοφωνική εκπομπή της Δρ. Παπαλεοντίου - Λουκά με τίτλο "Στις Ψυχής τα Μονοπάτια", την οποία μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω…

Στο βίντεο αυτό συζητάμε για τον ναρκισσισμό και τις ναρκισσιστικές σχέσεις, μέσα από το βιβλίο Το Άγγιγμα του Νάρκισσου της Άσπας Πασπάλη. Η μαγνητοσκόπηση έγινε κατά την παρουσίαση του βιβλίου στην Πτολεμαΐδα, με συμμετοχή μου ως προσκεκλημένου ομιλητή.Η συζήτηση φωτίζει τον ναρκισσισμό ως εύθραυστη ψυχική οργάνωση, δομημένη γύρω από την ανάγκη επιβεβαίωσης και τον φόβο της εγγύτητας. Συγκεκριμένα στη συζήτηση εξετάζονται:- Η διάκριση ανάμεσα στο «άγγιγμα της αγάπης» και στο «ναρκισσιστικό άγγιγμα» - Η γένεση του ναρκισσισμού και η λειτουργία του στις σχέσεις- Η σημασία της πρόληψης μέσω της γονεϊκότητας και της συναισθηματικής ορατότητας του παιδιούΗ συζήτηση απευθύνεται σε όσους θέλουν να κατανοήσουν βαθύτερα την ιδιαίτερα περίπλοκη έννοια του ναρκισσισμού, καθώς και το πως οι άνθρωποι με ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας σχετίζονται με τους άλλους. #Ναρκισσισμός #Σχέσεις #ΤοΆγγιγματουΝάρκισσου #ΆσπαΠασπάλη #Ψυχολογία #Ψυχοθεραπεία #Αυτογνωσία #ΝαρκισσιστικέςΣχέσεις #ΨυχολογικήΕνημέρωση…

1.Τι είναι ψυχική ανθεκτικότητα; Χτίζεται;2. Πώς καταλαβαίνουμε ότι μια θεραπεία λειτουργεί;3.Πόσο “διαρκεί” μια ψυχοθεραπεία;4.Πώς ξεχωρίζουμε αγάπη από εξάρτηση;5.Μπορεί κάποιος να φοβάται την ευτυχία;6: λΘεραπεύεται” η Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας;7. Γίνεται αλλαγή χωρίς ψυχικό πόνο;8.Πώς επηρεάζει ένας εφηβικός γάμος την ταυτότητα;9.Γιατί ζηλεύω τους/τις πρώην του συντρόφου μου;10.Γιατί έλκουν κάποιες γυναίκες τα “κακά παιδιά”;11.Τι σημαίνει “κατακερματισμένος εαυτός”;12.Τραύμα από γονέα με διπολική διαταραχή – πιθανότητες & εκδήλωση.13.Είναι η ψυχανάλυση επιστήμη;14.Τι σημαίνει “επιστημονικό” στην ψυχολογία;15.Τι είναι η ντροπή και πώς ξεπερνιέται;16. Θρησκευτικότητα στη σύγχρονη ψυχοθεραπεία.17.Τι ακριβώς “θεραπεύουμε” σε μια θεραπεία;18.Μπορούν να συνυπάρχουν οριακή, διπολική ή ναρκισσιστική δομή;19.Τι είναι ο “ψυχικός χώρος”;20. Γιατί κάποιοι λένε ψέματα παθολογικά;21.Πότε ένα συναίσθημα είναι αληθινή επιθυμία ή άμυνα;22.Γιατί κάποιοι εξαφανίζονται όταν μπουν σε σχέση;23. Νάρκισσιστικά στοιχεία…

Στο επεισόδιο εξετάζεται το νόημα της «θεραπείας» μέσα από την ψυχανάλυση.Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία δεν παρουσιάζεται ως υπόσχεση θαυμάτων, αλλά ως διαδικασία μέσα από την οποία οι δυσκολίες νοηματοδοτούνται και μετασχηματίζονται, παύοντας να κυριαρχούν στο υποκείμενο. Η θεραπεία γίνεται πορεία κατανόησης και μετατροπής του πόνου σε σκέψη, παρά απλή απαλλαγή από αυτόν.Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο άνθρωπος μπορεί να βρει αλήθεια, αυτοηγεσία και ελευθερία. Η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία δεν αλλάζει τον εαυτό· προσφέρει επιστροφή σε αυτόν, συμφιλίωση με το ασυνείδητο και δυνατότητα μιας ζωής πιο ουσιαστικής, με επίγνωση και ευθύνη.

Στο παρόν επεισόδιο εξετάζεται ο αρχαίος ελληνικός μύθος του Σίσυφου, ο οποίος παρουσιάζεται ως σύμβολο της ανθρώπινης ύπαρξης και του εσωτερικού μαρτυρίου. Μέσα από την ψυχαναλυτική προσέγγιση, αναλύεται πώς η άρνηση της ψυχικής πραγματικότητας και η ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας οδηγούν σε επαναλαμβανόμενους κύκλους οδύνης και εγκλωβισμού σε ένα μαρτυρικό αδιέξοδο. Παραδείγματα από την κλινική πρακτική χρησιμοποιούνται για να διερευνηθεί πώς η ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία μπορεί να συμβάλει στην απελευθέρωση από αυτό το «Σισύφειο» μαρτύριο και στην εύρεση νοήματος.

Στο παρόν επεισόδιο παρουσιάζεται η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD) μέσα από το ψυχαναλυτικό πρίσμα. Παρουσιάζονται τα διαγνωστικά κριτήρια του DSM-5 και τα δεδομένα επιπολασμού, ενώ αναδεικνύεται πώς οι ιδεοληψίες και οι καταναγκασμοί υπερβαίνουν την εικόνα μιας «ιδιορρυθμίας» και συνιστούν μια βαθιά ψυχική διεργασία. Εξερευνάται η ψυχοδυναμική κατανόηση της ιδεοψυχαναγκαστικής νεύρωσης και οι μηχανισμοί άμυνας που τη χαρακτηρίζουν. Μέσα από τρία κλινικά παραδείγματα, διερευνάται πώς η ΙΔΨ εκφράζει την εσωτερική πάλη του ανθρώπου με τον έλεγχο, την ενοχή και το αβέβαιο.

Το παρόν επεισόδιο πραγματεύεται τις όψεις και τα πρόσωπα του ναρκισσισμού, εξετάζοντας το φάσμα του ιδιαίτερα πολύπλοκου αυτού ψυχικού φαινομένου από τον υγιή έως τον κακοήθη ναρκισσισμό. Στο επεισόδιο αναλύονται οι τέσσερις βασικοί τύποι – ο Ανήθικος, ο Αντισταθμιστικός, ο Ερωτομανής και ο Ελιτιστής Ναρκισσιστής, με στόχο να κατανοηθεί ο τρόπος που συγκροτούνται, οι μηχανισμοί άμυνας που επιστρατεύουν και οι συνέπειες που έχουν στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.Η ανάλυση επιχειρεί να φωτίσει τις διαφοροποιήσεις μεταξύ των εκφάνσεων του ναρκισσισμού, επισημαίνοντας τόσο τις λειτουργικές όσο και τις παθολογικές διαστάσεις του, καθώς και την ιδιαίτερη περίπτωση του κακοήθους ναρκισσισμού, όπου η αλαζονεία συνδυάζεται με σαδιστικά και αντικοινωνικά στοιχεία.

Mε το παρόν επεισόδιο επιχειρώ να μοιραστώ ορισμένες σκέψεις αναφορικά με την προβληματική χρήηση του Chat GPT και τις ψυχολογικές προεκτάσεις αυτής. Για πολλούς ανθρώπους η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί απλώς ένα εργαλείο παραγωγικότητας ή πληροφορίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μετατρέπεται σε ένα είδος «από μηχανής μητέρας»:μια φωνή ακατάπαυστης διαθεσιμότητας, που δεν κουράζεται, δεν αποσύρεται και δεν απογοητεύει ποτέ. Σε αυτό το επεισόδιο, διερευνώ την ψυχική φαντασίωση της απόλυτης διαθεσιμότητας και την ενίοτε ασυνείδητη εξιδανίκευση του ως αντικειμένου φροντίδας.Τι αναζητούμε πραγματικά όταν απευθυνόμαστε στο ChatGPT και σε άλλα παρόμοια συστήματα;Πρόκειται για ένα τεχνικό βοήθημα ή για έναν καθρέφτη μιας βαθύτερης εσωτερικής εξάρτησης;Μια τέτοια σχέση, μακροπρόθεσμα, ενισχύει τα βρεφικά χαρακτηριστικά του ψυχισμού και αναστέλλει την ανάπτυξη της ικανότητας για σκέψη – δηλαδή την ικανότητα να αντέχουμε την έλλειψη, την καθυστέρηση, και την αναμονή για νόημα.

Στο παρόν επεισόδιο αναλύεται η συνεξαρτηση, το προφίλ του συνεξαρτητικού ατόμου και η δυναμική με την οποία αντιλαμβάνεται τις ανθρώπινες σχέσεις. Θα επιχειρήσω να παρουσιάσω πώς η ύπαρξη του συνεξαρτητικού ανθρώπου οργανώνεται γύρω από τις ανάγκες και τα συναισθήματα του άλλου, με αποτέλεσμα την απώλεια της ατομικότητας και της αυτονομίας. Η συνεξάρτηση παρουσιάζεται όχι απλώς ως ένα μοτίβο συμπεριφοράς, αλλά ως μια βαθύτερη ψυχολογική κατάσταση που συνδέεται με την αιτιολογία της, κυρίως το να μεγαλώνει κανείς με σημαντικούς άλλους οι οποίοι αντιμετώπισαν τον άνθρωπο ως προέκταση του εαυτού τους και φορέα ικανοποίησης των δικών τους επιθυμιών.

Η Οριακή Διαταραχή Προσωπικότητας (Borderline Personality Disorder - BPD) αποτελεί μία από τις πιο σύνθετες και πολύπλοκες διαταραχές προσωπικότητας. Σε παρόν επεισόδιο, επιχειρώ να περιγράψω με όσο το δυνατότερο κατανοητό τρόπο τα δυναμικά της Οριακής Διαταραχής Προσωπικότητας. Πιο συγκεκριμένα, θα μιλήσω για το πώς οργανώνεται ο ψυχισμός ενός ατόμου με ΟΔΠ, περιγράφοντας το πώς βιώνει τον εαυτό του, τους άλλους, καθώς και την και τον κόσμο στον οποίο ζει μέσα από ένα πρίσμα αστάθειας, έντονων συναισθημάτων και φόβου. Στο επεισόδιο περιγράφονται οι τρόποι με τους οποίους το άτομο σχετίζεται με τους άλλους (όπως και με τον θεραπευτή), οι οποίοι περιλαμβάνουν έντονη αμφιθυμία και φόβο εγκατάλειψης. Αναλύονται τα κυρίαρχα άγχη που βιώνει ένα άνθρωπος με ΟΔΠ καθώς και οι ρίζες του άγχους αυτού.Το επεισόδιο ολοκληρώνεται με συζήτηση γύρω από την αιτιολογία της ΟΔΠ, στον παρανομαστή της οποίας βρίσκεται η εγκατάλειψη, η παραμέληση και το τραύμα.

00:28 Τραύματα από τη μητέρα 02:46 Πώς ξεφεύγουμε από τη συνεξάρτηση 05:12 Ο ρόλος των ορίων στο παιδί 09:07 Αρχές που διέπουν τη ζωή 10:36 Κατάλληλη ηλικία για ψυχανάλυση 12:04 Πώς βοηθάμε κάποιον με κατάθλιψη 13:41 Βιβλία ψυχολογίας & φιλοσοφίας 15:02 Η αύξηση του ναρκισσισμού 16:53 Κατάθλιψη και σώμα 18:24 Τι είναι στοματική επιθετικότητα 19:54 PTSD από ναρκισσιστική σχέση 21:47 Μαζοχιστική έξαψη και παθολογία 24:55 Αντιμετώπιση μεγάλων αδικιών 27:09 Πορεία για να γίνεις ψυχαναλυτής 30:05 Εμμονή με ιερόδουλες 32:20 Δυσκολία με εποικοδομητική κριτική 34:52 Μητρικές & πατρικές λειτουργίες 36:43 Βρεφονηπιακοί σταθμοί από 3 μηνών 38:55 Ρόλος της διαδυκτικής σχέσης 42:37 Ψυχοδυναμική και υπαρξιακή προσέγγιση 45:23 Όταν ο θεραπευόμενος δεν μιλά 48:23 Θεραπεία με διαφορετικούς θεραπευτές 50:03 Αστοχίες της ψυχανάλυσης 54:24 Αυθεντία ή σιωπή στον θεραπευτή; 57:10 Ισορροπία ενδοσκόπησης και αυθορμητισμού 1:00:55 Διάρκεια ψυχαναλυτικής θεραπείας 1:03:45 Είναι η καλύτερη μορφή θεραπείας; 1:05:45 Ποια θεραπεία…

Αγαπητές φίλες και Την επόμενη εβδομάδα θα δημοσιεύσω ένα επεισόδιο Q & A. Παρακαλώ μη διστάσετε να γράψετε τις ερωτήσεις σας στην ενότητα των σχολίων κάτω από το βίντεο . Οι ερωτήσεις μπορεί να αφορούν θεματικές της ψυχολογίας, της ψυχαναλυτικής σκέψης, της φιλοσοφίας, της καθημερινής εμπειρίας ή/και ζητήματα που αναδύονται από τα προηγούμενα επεισόδια του podcast.Θα προσπαθήσω να απαντήσω σε όλες τις ερωτήσεις. Με εκτίμηση, Θοδωρής Παπαγαθονίκου

Το παρόν επεισόδιο εστιάζει στις παθολογικές μορφές μητρικής λειτουργίας και στην επίδρασή τους στην ψυχική ανάπτυξη του ανθρώπου. Μέσα από τη μελέτη τριών κεντρικών τύπων — της νεκρής, της νεκροζώντανης και της ναρκισσιστικής μητέρας — επιχειρείται μια ψυχαναλυτική προσέγγιση της δυσλειτουργικής μητρότητας ως τραυματικής εμπειρίας. Πώς επηρεάζει η μητρική απουσία ή υπερεμπλοκή τη συγκρότηση του εαυτού; Ποιες είναι οι μακροχρόνιες συνέπειες στη συναισθηματική ωρίμανση, στις σχέσεις και στη δυνατότητα του ατόμου να αγαπήσει και να αγαπηθεί;Με αναφορές στη σύγχρονη ψυχοδυναμική θεωρία το επεισόδιο φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η μητέρα, ακόμη και από την απουσία της, μπορεί να σημαδέψει βαθιά την αναπτυξιακή πορεία του ανθρώπου.

Το παρόν με επεισόδιο αφορά ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο, πολυσύνθετο και πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο ονομάζουμε νεανική παραβατικότητα. Καλεσμένη μου είναι η Δρ. Αγγελική Καρδαρά* με την οποία θα αναλύσουμε το πολύ σημαντικό αυτό φαινόμενο. Το επεισόδιο χωρίζεται σε τρεις ενότητες. Η πρώτη ενότητα συζητάμε το τι ορίζεται ως νεανική παραβατικότητα. Στο δεύτερο μέρος αναδεικνύονται οι σημαντικότερες αιτίες του φαινομένου και ιδιαίτερα ο ρόλος του σχολείου και της οικογένειας. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος παρουσιάζονται ορισμένες σκέψεις γύρω από το πως και αν η νεανική παραβατικότητα μπορεί να προληφθεί. *Αγγελική Καρδαρά είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Είναι Διδάκτωρ του Τμήματος Επικοινωνίας & ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με θέμα διδακτορικής διατριβής «Φυλακή και Γλώσσα: η γλωσσική επικοινωνία των κρατουμένων ως κρίσιμο και αναπόσπαστο στοιχείο της δομής των φυλακών» και φιλόλογος, με εξειδίκευση στη μεσαιωνική και νεοελληνική φιλολογία. Από το Τμήμα της Ελληνικής…

Το τραγικό γεγονός της σταύρωσης και του μαρτυρικού θανάτου του Ιησού Χριστού αποτελεί, κατά την άποψη μου, το κορυφαίο αρχέτυπο τραγωδίας στον Δυτικό πολιτισμό. Mε το παρόν επεισόδιο θα επιχειρήσω να παραθέσω ορισμένες σκέψεις σχετικά με την συμβολική σημασία της μεγάλης εβδομάδος. Θα προσπαθήσω να ερμηνεύσω τα γεγονότα κάθε μέρας μέσα από την ψυχολογική και ψυχαναλυτική σκοπιά και να εξετάσω το νόημα τους, το οποίο πιστεύω ότι εκτείνεται πέρα από την θεολογική τους διάσταση.

Με το παρόν επεισόδιο επιθυμώ να εκφράσω ορισμένες σκέψεις αναφορικά με την σειρά του Netflix, «Adolescence». Ήδη από τις πρώτες ημέρες μετά την εμφάνισή της στην πλατφόρμα, η τηλεθέαση της σειράς εκτοξεύτηκε στα ύψη καθιστώντας την ενδεχομένως μία από τις πιο δημοφιλείς και πολυσυζητημένες σειρές. Η συζήτηση γύρω από το Adolescence, ωστόσο, δεν περιορίστηκε γύρω από το σενάριο και την σκηνοθεσία, αλλά επεκτάθηκε στην εφηβική παραβατικότητα, την αιτιοπαθογένεια αυτής, καθώς τον ρόλο των γονέων και των διαφόρων θεσμών στην πρόληψη της. Λόγω της εκτεταμένης συζήτησης που λάβανε τα ζητήματα αυτά, τόσο με αφορμή, όσο και με παρανομαστή την εν λόγω σειρά, ο σκοπός του παρόντος επεισοδίου είναι να αναδείξει ορισμένες από τις υπεραπλουστεύσεις και γενικεύσεις που διατυπώθηκαν τις τελευταίες ημέρες και οι οποίες, κατά την άποψη μου, είναι επικίνδυνες, μα περισσότερο από όλα είναι αντιεπιστημονικές.

Με το παρόν επεισόδιο θα επιχειρήσω να πω μερικά πράγματα για ένα πολυσύνθετο φαινόμενο το οποίο εμφανίζεται συχνά στην ψυχοθεραπευτική εργασία, το οποίο ονομάζεται ερωτική μεταβίβαση. Η ερωτική μεταβίβαση είναι από τα λίγα ζητήματα που προβηματίζουν ενδεχομένως στον ίδιο βαθμό τόσο τους θεραπευτές, όσο και τους θεραπευόμενους. Ο στόχος του επεισοδίου είναι να πω μερικά πράγματα για τι είναι η ερωτική μεταβίβαση, ποια είναι η καταγωγή του φαινομένου αυτού, καθώς και να μοιραστώ ορισμένες σκέψεις για το τι είναι βοηθητικό να συμβαίνει όταν η ερωτική μεταβίβαση εμφανίζεται στην θεραπεία. Στην προσπάθεια μου να σκιαγραφήσω όσο το δυνατόν γλαφυρότερα τα δυναμικά της ερωτικής μεταβίβασης, θα αναφερθώ o σε μία σκηνή του Πλατωνικού Συμποσίου: στην σκηνή όπου ο Αλκιβιάδης προσπαθεί να σαγηνεύσει τον Σωκράτη. Η σκηνή αυτή, κατά την άποψη μου, σκιαγραφεί με ιδιαίτερα γλαφυρό τρόπο τα δυναμικά της ερωτικής μεταβίβασης και ταυτόχρονα δίνει και πολύ σημαντικές πληροφορίες για το πως η μεταβίβαση αυτή χρειάζεται να…

Το παρόν επεισόδιο αφορά τις συνέπειες που έχει η απουσία του πατέρα στην ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και τις επιπτώσεις στην ζωή του αργότερα ως ενήλικα. Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω τις συνέπειες αυτές μέσα από ένα χωριό της πρώτης ραψωδίας της Οδύσσειας του Ομήρου, παρομοιάζοντας την αναζήτησή του Οδυσσέα από τον γιο του Τηλέμαχο με την αναζήτησή του συμβολικού πατέρα και το άνοιγμα στην ενός ανθρώπου στην ζωή. Αποτελεί πεποίθηση μου ότι είναι η μητέρα που φέρνει ένα παιδί στον κόσμο, αλλά ο πατέρας αυτός που εισάγει το παιδί μέσα σε αυτόν τον κόσμο. Ο άνθρωπος που έχει εσωτερικεύσει έναν "αρκετά καλό" πατέρα, νιώθει αυτό εκτίμηση, κουράγιο και θάρρος να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες της ζωής. Αντιθέτως, όταν ο πατέρας είναι απών, ο ψυχισμός του ανθρώπου αδειάζει από το ψυχικό σθένος και κουράγιο και ο άνθρωπος βιώνει την τύχη του Τηλέμαχου: παγιδευμένος στο παλάτι της ζωής και ανίσχυρος να το υπερασπιστεί από τους διάφορους "μνηστήρες - εισβολείς" που το λυμαίνονται.

Στο παρόν επεισόδιο επιχειρώ να σκιαγραφίσω το ψυχολογικό προφίλ μίας ναρκισσιστικής προσωπικότητας. Μέσα από την παρουσίαση και ανάλυση της ιστορικής και σοβαρά ναρκισσιστικής προσωπικότητας του Αλκιβιάδη, θα προσπαθήσω να περιγράψω τα δομικά χαρακτηριστικά της ναρκισσιστικής διαταραχής προσωπικότητας. Η ναρκισσιστική οργάνωση προσωπικότητας χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενσυναίσθησης και ενοχής, καθώς και απουσία της ικανότητα για αμοιβαία σύνδεση με τους άλλους. Ο ναρκισσιστής χαρακτηρίζεται από φθόνο, στοματική επιθετικότητα και ορισμένες φορές από απουσία ελέγχου παρορμήσεων. Η ανάγκη του ναρκισσιστικά οργανωμένου ανθρώπου να προσπαθεί να υποκαταστήσει την απουσία εσωτερικής αξίας με εξωτερικά επιτεύγματα μετατρέπει την ζωή του σε τραγωδία.

Με το παρόν ολιγόλεπτο βίντεο επιθυμώ να εκφράσω την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη μου σε όλους τους ανθρώπους που στήριξαν το podcast την τελευταία τριετία και να πω μερικά πράγματα για την κατεύθυνση του στο μέλλον.

To παρόν επεισόδιο αφορά τους ανθρώπους που νιώθουν παγιδευμένοι σε μία ανυπόφορη πραγματικότητα, μια πραγματικότητα από την οποία επιθυμούν να απεγκλωβιστούν αλλά δεν τα καταφέρνουν. Το επεισόδιο είναι επηρεασμένο από την έλευση της νέας χρονιάς, η οποία φέρνει κάθε άνθρωπο σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό αντιμέτωπο με αυτό που είναι αυτή την στιγμή και αυτό που θα ήθελε να είναι στο μέλλον. Κατά αυτόν τον τρόπο, η άφιξη του νέου χρόνου φουντώνει μία γνώριμη και συνάμα μυστηριώδη σύγκρουση που φωλιάζει στην ψυχή του κάθε ανθρώπου: την σύγκρουση μεταξύ του «είναι» και του «γίγνεσθαι». Χρησιμοποιώντας ως αφετηρία τον μύθο του Προμηθέα, επιχειρώ να πω μερικά πράγματα για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος που νιώθει δεσμώτης της ίδιας του της ύπαρξης, αλλά και να αναδείξω ατοπήματα τα οποία κάνει και τα οποία ενδεχομένως εντείνουν το μαρτύριο του κάνοντας την ζωή του αχρείαστα πιο επώδυνη. Το επεισόδιο κλείνει με μερικές σκέψεις για το πως ένας άνθρωπος μπορεί να βγει από το μαρτυρικό «είναι» της ζωής…

Q & A Αγαπητές φίλες και φίλοι, Παρακαλώ βρείτε το επεισόδιο Q & A. Με εκτίμηση, Θοδωρής Παπαγαθονίκου 1. 1. 1:05 - 4:26 : Μπορεί κανείς να γίνει υγιής ψυχικά με την ψυχοθεραπεία; 2. 2. 4:27- 6:22 Μπορεί η ψυχοθεραπεία ενός ατόμου να κάνει κάποιον να φέρεται ή και να του βγάλει ναρκισσιστικό χαρακτήρα; 3. 3. 6:22 - 09:40: Ποια η γνώμη σας για τον νευρογλωσσικό προγραμματισμό; 4. 4. 09:40- 12:33: Γιατί οι άνθρωποι κάνουν ghosting; 5. 5. 12:33-14:30: Πώς επιλέγει ένας θεραπευτής να εργαστεί με έναν θεραπευόμενο; Τι κοιτάζει εκεί ο θεραπευτής δεδομένου ότι δεν ταιριάζουν όλοι με όλους; 6. 6. 14:30-16:58: Μπορεί να γίνει κανείς ψυχωτικός ξαφνικά; 7. 7. 16:58-19:00: Θα ήθελα να ακούσω την άποψή σας για το θέμα της ύπνωσης. 8. 8. 19:00- 22:45: Πώς μπορούμε οι άνθρωποι να απαλύνουμε τις ενοχές ότι δεν είμαστε/ήμασταν αρκετά βοηθητικοί ή ότι δεν πράξαμε όσο καλύτερα μπορούσαμε, ώστε να προχωράμε στη ζωή λίγο πιο αβίαστα; 9. 9. 22:45-26:34: Πόσο φυσιολογικό και ανθρώπινο είναι να θρηνείς κάθε μέρα την ίδια τη ζωή…

Αγαπητές φίλες και φιλοι, Θα ήθελα αρχικά να σας ευχαριστήσω για όλα τα ερωτήματα που μου έχετε θέσει τον τελευταίο καιρό, τόσο μέσω email, όσο και μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και του YouTube & Spotify. Έχω συγκεντρώσει τις ερωτήσεις σας και τις οποίες φιλοδοξώ να απαντήσω με ένα νέο επεισόδιο Q & A, το οποίο θα δημοσιευτεί την επόμενη εβδομάδα. Το επεισόδιο δεν θα έχει συγκεκριμένη διάρκεια, συνεπώς θα ήθελα να σας ενθαρρύνω να μου αποστείλετε τυχόν ερωτήματα με τα οποία θέλετε να καταπιαστώ είτε σε προσωπικό μήνυμά, είτε παραθέτοντας τα στα σχόλια παρακάτω. Με εκτίμηση, Θοδωρής Παπαγαθονίκου

Με το παρόν επεισόδιο επιχειρώ παρουσιάσω ορισμένα από τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες που χρειάζεται να έχει ένας ψυχαναλυτικός ψυχοθεραπευτής. Εν αντιθέσει με την πεποίθηση που κυριαρχεί στην συλλογική συνείδηση, θεωρώ ότι η ψυχοθεραπεία δεν είναι "ομιλητική" θεραπεία, αλλά κυρίως μία "ακουστική" θεραπεία. Η συνειδητοποίηση αυτή οδηγεί στο βασικότερο χαρακτηριστικό που χρειάζεται να έχει ένας θεραπευτής: την ικανότητα να ακούει. Στο επεισόδιο παρουσιάζονται διάφορες άλλες σημαντικές ιδιότητες που είναι βοηθητικό να έχει ένας θεραπευτής, όπως επί παραδείγματι η ικανότητα να αντέχει ότι δεν γνωρίζει, καθώς και η δυνατότητα να χωράει μέσα του άβολες και επώδυνες αλήθειες. Στο τέλος του επεισοδίου παρουσιάζω συνοπτικά ορισμένες πληροφορίες σχετικά με την εκπαίδευση που ακολουθεί ένας θεραπευτής καθώς και κάποια πράγματα που χρειάζεται να έχουν οι άνθρωποι στον νου τους όταν καλούνται να επιλέξουν θεραπευτή.

Με το παρόν επεισόδιο θα επιχειρήσω να πω ορισμένα πράγματα για τις σχέσεις οι οποίες έχουν περάσει στην συνείδηση μιας μεγάλης μερίδας ανθρώπων ως "τοξικές". Το βασικό χαρακτηριστικό τον σχέσεων αυτών είναι ότι διαβρώνουν τον ψυχισμό των ανθρώπων και συνάμα δηλητηριάζουν κάθε ελπίδα για μία δημιουργική και υγιή σχέση. Παρότι ο όρος "τοξικός" δεν είναι ένας κλινικός όρος αλλά ένας ψυχολογικός νεολογισμός, θεωρώ σημαντικό να αποσαφηνιστεί το ποιες σχέσεις θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως "τοξικές". Οι "τοξικές'' σχέσεις, κατά την άποψη μου απαρτίζονται από τις ακόλουθες κατηγορίες σχέσεων: α) ναρκισσιστικές σχέσεις, β) σαδομαζοχιστικές σχέσεις και γ) νεκροζώντανες σχέσεις. Οι σχέσεις αυτές αναλύονται μέσα στο επεισόδιο μαζί με τους λόγους που οδηγούν τους ανθρώπους να μπουν σε καθεμία από αυτές.

Με το παρόν επεισόδιο θα προσπαθήσω να πω ορισμένα πράγματα για την ψυχοθεραπευτική εργασία. Το πρόβλημα, ωστόσο, με την ψυχοθεραπεία είναι ότι αποτελεί μία συναισθηματική και βαθιά βιωματική διεργασία και ως εκ τούτου δεν είναι πάντοτε εύκολο να αποτυπωθεί με λόγια. Λαμβάνοντας υπόψιν την δυσκολία αυτή, θα επιχειρήσω να περιγράψω το ψυχοθεραπευτικό ταξίδι με έναν αλληγορικό και μεταφορικό τρόπο μέσα από τον περιβόητο μύθο της Αργοναυτικής εκστρατείας. Όπως ο Ιάσωνας και οι αργοναύτες του ξεκίνησαν το δύσκολο και συνάμα γεμάτο συγκινήσεις ταξίδι για να φέρουν στην Ιωλκό το χρυσόμαλλο δέρας, έτσι και ο αργοναύτης της αλήθειας ξεκινά ένα εξίσου μακρύ και όμορφο ταξίδι για να κατακτήσει την “χρυσόμαλλη αλήθεια” που βρίσκεται μέσα του. Κατά την διάρκεια του επεισοδίου αναφέρομαι σε συγκεκριμένα χωρία του μύθου της Αργοναυτική εκστρατείας τα οποία προσεγγίζω συμβολικά. Ευελπιστώ το επεισόδιο να είναι βοηθητικό σε κάθε Αργοναύτη και εν δυνάμει αργοναύτη της αλήθειας, που επιθυμεί να πλεύσει σε άγνωστες θάλασσες με…

Με το παρόν επεισόδιο θα επιχειρήσω να πω μερικά πράγματα για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού. Η αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού είναι ένα πολύπλοκο κλινικό ζήτημα το οποίο δεν είναι πάντα εύκολο να αποτυπωθεί με λέξεις, καθώς η αντιμετώπιση μίας κρίσης περνάει μέσα από το υποκειμενικό βίωμα του εκάστοτε ανθρώπου. Λαμβάνοντας υπόψιν την δυσκολία περιγραφής της αντιμετώπισης του πολυσύνθετου αυτού ψυχικού φαινομένου και με σκοπό να αναφερθώ σε ορισμένα οικουμενικά χαρακτηριστικά της αντιμετώπισης του, θα αναφερθώ στην αρχαιοελληνικό μύθο της γέννησης του θεού Παν, από το όνομα του οποίου προέρχεται η λέξη Πανικός. Όπως ο τερατόμορφος θεός Παν σκορπούσε τον τρόπο σε όποιον τον αντίκριζε, έτσι και ο άνθρωπος που βιώνει κρίσεις πανικού βιώνει έναν ανείπωτο τρόπο: έναν τρόμο που ωστόσο χρειάζεται να κοιτάξει κατάματα, να του δώσει υπόσταση και να εργαστεί πάνω σε αυτόν. Η κρίση πανικού προκύπτει από την άρνηση μία συναισθηματικής αλήθειας που βιώνει το άτομο ως άσχημη και αλλόκοτη και η οποία επιστρέφει ως…

Με το παρόν επεισόδιο επιχειρώ να πω ορισμένα πράγματα για μια πολύ σημαντική ψυχικη διεργασία, την ικανότητα για επανόρθωση. Η ικανότητα για επανόρθωση είναι η βάση της αγάπης, της δημιουργικότητας και των ανθρωπίνων σχέσεων . Η επανόρθωση έχει την βάση της στην ενοχή που βιώνει ένας άνθρωπος όταν νιώθει ότι έβλαψε ένα αγαπημένο πρόσωπο. Στο επεισόδιο παρομοιάζεται η διεργασία της επανόρθωσης με την Ιαπωνική τέχνη του Κιντσούγκι, η οποία καθοδηγείται από την φιλοσοφία ότι η ομορφιά βρίσκεται στην ατέλεια. Στο επεισόδιο διαφοροποιείται η επανόρθωση από τις μανιακού τύπου προσπαθείες για επανόρθωση, στις οποίες συμπεριφέρεται κανείς «σαν να» έχει επανορθώσει. Η ενοχή και ο ψυχικός πόνος που καθοδηγούν την επιθυμία για επανόρθωση βαθαίνουν μια σχέση και την κάνουν περισσότερο δημιουργική και ουσιαστική. Συνεπώς, η επανόρθωση είναι ο «χρυσός» που καλύπτει τις ρωγμές που δημιουργούνται σε μια σχέση.

Στο παρόν επεισόδιο συζητάω με την εξαίρετη συνάδελφο Άσπα Πασπάλη * για ένα πολύ σημαντικό ζήτημα, τις ναρκισσιστικές σχέσεις. Σήμερα, υπάρχει αρκετό υλικό για τον ναρκισσισμό, αλλά πολύ λιγότερα έχουν γραφεί για τους ανθρώπους που έχουν την τάση να συνάπτουν σχέσεις με ναρκισσιστικές προσωπικότητες. Στο επεισόδιο επιχειρούμε να απαντήσουμε το εξής οξύμωρο ερώτημα: Δεδομένου ότι μία ναρκισσιστική προσωπικότητα είναι κενή, εκμεταλλευτική ως προς τον προσανατολισμό της και ανήμπορη να συνδεθεί και να αγαπήσει τον οποιοδήποτε άλλο πέραν του εαυτού της, για ποιον λόγο οι άνθρωποι αγαπούν τους ανθρώπους αυτούς; Τι είναι αυτό που κάνει έναν νάρκισσο ελκυστικό; Το επεισόδιο ξεκινά με μία αναφορά στο φαινόμενο του ναρκισσισμού καθώς και την παράθεση ορισμένων σκέψεων γύρω από την αιτιολογία του φαινομένου. Εν συνεχεία συζητάμε για τους λόγους που ωθούν ορισμένους ανθρώπους να σχετιστούν ερωτικά με ναρκισσιστικές προσωπικότητες. Στο τέλος του επεισοδίου παρουσιάζουμε ορισμένα πράγματα για το τραύμα που αφήνει η…

Με το παρόν επεισόδιο επιχειρώ να καταπιαστώ με το ψυχολογικό ζήτημα της ευτυχίας. Η ευτυχία, τόσο ως ψυχικό φαινόμενο όσο και ως φιλοσοφικό ζήτημα απασχόλησε την σκέψη του ανθρώπου από την αρχαιότητα εώς σήμερα. Πράγματι, όλοι οι άνθρωποι επιθυμούν να έχουν μία ευτυχισμένη ζωή, αλλά ελάχιστοι είναι διαθετεθειμένοι να κάνουν την απαραίτητη ψυχική εργασία που οδηγεί στην ψυχική ευδαιμονία. Το επεισόδιο ξεκινά με την παράθεση ενός λειτουργικού ορισμού της ευτυχίας και τους κινδύνους του να αφιερώνει κανείς την ζωή του στο κυνήγι της ευτυχίας. Η ευτυχία παρουσιάζεται ως δευτερογενές συναίσθημα που έρχεται μέσα από το βίωμα μίας ζωής με νόημα η οποία οδηγεί έναν άνθρωπο στην πραγμάτωση των δυνατοτήτων του. Εν συνεχεία προσπαθώ να παρουσιάσω τις ψυχικές δυσκολίες που προκύπτουν από το “ζειν ηδονικώς” μέσα από την εξιστόρηση της συνάντησης του Σόλωνος με τον Κροίσο, όπου περιγράφω και ερμηνεύω τον πολύ σημαντικό διάλογο που είχαν περί ευτυχίας. Αποτελεί προσωπική μου πεποίθηση ότι η επεξεργασία του ψυχικού άλγους…

Το παρόν επεισόδιο αφορά την απιστία. Η απιστία είναι ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό ψυχολογικό φαινόμενο το οποίο δεν μπορεί να αναχθεί σε μία μόνον αιτία. Υπάρχουν ωστόσο, ορισμένα δυναμικά τα οποία είναι κοινά και τα οποία κινητοποιούν την συμπεριφορά αυτά και τα οποία θα επιχειρήσω να πραγματευτώ στον εν λόγω επεισόδιο. Αποτελεί πεποίθηση μου ότι στον παρανομαστή της απιστίας βρίσκεται η αδυναμία επεξεργασίας του ψυχικού πόνου. Υπό αυτή την έννοια, η απιστία αποτελεί ένας είδος μανιακής άμυνας απέναντι στο συναισθηματικό πόνο που βιώνει κανείς και ο οποίος σχετίζεται με απώλειες και ανεπεξέργαστα πένθη. Συνεπώς, η απιστία συνεπάγεται την κατάρρευση της ικανότητας του ατόμου να επεξεργαστεί τον συναισθηματικό του πόνο και να πενθήσει. Σε πολλές περιπτώσεις η απιστία αποτελεί αντίδραση στα συναισθήματα εξάρτησης, τρωτότητα και ευαλωτότητας ενός ανθρώπου. Η απιστία προκύπτει ως μία ασυνείδητη προσπάθεια σεξουαλικοποίησης των συναισθημάτων αυτών, καθώς και του ψυχικού πόνου ο οποίος ντύνεται με έξαψη. Το…

Aγαπητές φίλες και αγαπητοί φίλοι, Με το παρόν επεισόδιο επιχειρώ να απαντήσω στις ερωτήσεις που εσείς μου στείλατε. Ευελπιστώ να βρείτε τις απαντήσεις βοηθητικές. Παρακαλώ βρείτε παρακάτω τις ερωτήσεις: Τελικά οι άνθρωποι είμαστε μονογαμικοί ή πολυγαμικοί; Είναι κακό να είναι κανείς πολυγαμικός; Έχουν ακουστεί διάφορα για την παρακολούθηση πορνό.Τελικά είναι προβληματικό να βλέπει κανείς πορνό; Υπαρχει φιλια μεταξυ των δυο φυλων καθως και μεταξυ των πρωην μας και τι θεωρειται απιστια. Θεωρειται απιστια η ανταλλαγη μονο μηνυμάτων ερωτικου περιεχομενου με πρωην ενω και οι δυο βρισκονται σε αλλη σχεση; Θα μπορούσατε να μας πείτε μερικά πράγματα για την επιλογή ερωτικού συντρόφου στα δύο φύλλα; Τι κοιτάζει αναζητά/κοιτάει μία γυναίκα σε έναν άντρα και τι κοιτάζει ένας άντρας; Θα με ενδιέφερε να ακούσω την πορεία σας ως ψυχοθεραπευτη, τις σπουδές αλλά και τον λόγο επιλογής αυτών. Πώς θα ήταν καλό να κατευθυνθεί ενας κάτοχος προπτυχιακού ψυχολογίας. Για ποιο λόγο να επιλέξει μεταπτυχιακό και για ποιον λόγο να…

To παρόν επεισόδιο πραγματεύεται την σημαντικότητα δημιουργίας ενός προορισμού στην ζωή, αλλά και την αναγκαιότητάς αντιμετώπισης των δυσκολιών που μπορεί να εγκυμονεί το ταξίδι προς την αναζήτησή του προορισμού. Ο τίτλος του επεισοδίου “quo vadis” (πού βαδίζεις;) είναι δανεισμένος από την φράση του Πέτρου, όπου ο Ιησούς, σύμφωνα με την θεολογική πραγματεία εμφανίστηκε στο όραμα του Πέτρου όταν ο τελευταίος έφευγε από την Ρώμη για να γλιτώσει από τους διωγμούς του Νέρωνα. Ο Ιησούς απάντησε στον Πέτρο ότι πηγαίνει στην Ρώμη για να σταυρωθεί, γεγονός που όπλισε την ψυχή του Πέτρου με κουράγιο ώστε να επιστρέψει στην Ρώμη και να σταυρωθεί. Στο επεισόδιο καταπιάνομαι με την θεολογική πραγματεία συμβολικά και μεταφορικά για να αναφερθώ στο γεγονός ότι κανείς δεν μπορεί να γλιτώσει από τις δυσκολίες της ζωής με την φυγή, αλλά με την εθελοντική αντιμετώπιση των δυσκολιών αυτών. Άλλωστε αν υπάρχει κάποιος δρόμος για την παραδείσια ευδαιμονία, ο δρόμος αυτός είναι στρωμένος με οδύνη και πόνο. Και είναι η επεξεργασία…

Το παρόν επεισόδιο αφορά τους ανθρώπους που αισθάνονται παγιδευμένοι στον λαβύρινθο της ζωής. Κατά κάποιον τρόπο, ωστόσο, αφορά όλους μας, καθώς είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι υπάρχει άνθρωπος που έχει υπάρξει στην ζωή και δεν έχει νιώσει κάποια στιγμή παγιδευμένος στους δαιδαλώδεις λαβυρίνθους της. Δεν είναι λίγοι οι άνθρωποι, ωστόσο, που αισθάνονται χαμένοι μέσα στον λαβύρινθο της δικής τους ύπαρξης. Χαμένοι, αβοήθητοι και απελπισμένοι έρχονται σε εμάς τους θεραπευτές με σκοπό να βοηθηθούν και να ανακτήσουν την ελπίδα τους. Χρησιμοποιώντας ως αφετηρία τον αρχαιοελληνικό μύθο του Θησέα και της Αριάδνης, με το παρόν επεισόδιο επιχειρώ να παράλληλησω την περιήγηση του Θησέα στον λαβύρινθο και κυρίως την αναμέτρηση του με τον Μινώταυρο με το ταξίδι ενός ανθρώπου στην ψυχοθεραπεία. Όπως ο Θησέας εθελοντικά και με περισσή γενναιότητα σάλπαρε για την Κρήτη με σκοπό να διορθώσει την αδικία που γίνονταν εις βάρος της Αθήνας, έτσι και ο θεραπευόμενος σαλπάρει για την νήσο της ψυχικής του πραγματικότητας για…