H κατάσταση των πραγμάτων

Ο Πέτρος Μαρκόπουλος, ηλεκτρολόγος μηχανικός και μέλος της Electra Energy, που στηρίζει τη δημιουργία και τη λειτουργία ενεργειακών κοινοτήτων, μιλά στη LiFO για το πώς μπορούμε να παράγουμε το δικό μας ηλεκτρικό ρεύμα και να περιορίσουμε την εξάρτησή μας από τις διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας. Τον περασμένο Σεπτέμβρη, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεσμοθέτησε ένα νέο πλαίσιο για την αυτοπαραγωγή και την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Τι αλλάζει όμως στην πράξη με τη νέα νομοθεσία και πόσο εύκολο είναι να γίνει κάποιος αυτοπαραγωγός ρεύματος; Με ποιο τρόπο μπορούμε τελικά να παράγουμε το δικό μας ηλεκτρικό ρεύμα, να μειώσουμε τους λογαριασμούς μας και να περιορίσουμε την εξάρτησή μας από τις διακυμάνσεις των τιμών της ενέργειας; Η νέα υπουργική απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αυτοκατανάλωση προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών ακόμη και στα μπαλκόνια. Πόσο εύκολο είναι όμως να γίνει κάποιος αυτοπαραγωγός και πόσο συμφέρει…

Ο πρόεδρος του Σωματείου Εργασίας Διανομέων Πλατφορμών και Ταχυμεταφορέων Ελλάδος, Γιάννης Μουσούλης, μιλά στη LiFO για τη gig economy, τις συνθήκες εργασίας του κλάδου των ντελιβεράδων και το μεγάλο κενό στην καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων. Tα τελευταία χρόνια, η διανομή μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες έχει γίνει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά πεδία της λεγόμενης gig economy, ενός μοντέλου εργασίας που βασίζεται σε ευέλικτες κατά παραγγελία αναθέσεις και οργανώνεται κυρίως μέσα από εφαρμογές και αλγορίθμους. Για τους διανομείς, τους ντελιβεράδες όπως συνήθως τους λέμε όλοι, πίσω από αυτή την ευκολία της πλατφόρμας υπάρχουν σοβαρά ζητήματα που αφορούν το καθεστώς εργασίας, την ασφάλεια, την αμοιβή τον έλεγχο της δουλειάς και τα εργασιακά δικαιώματα. Όταν ένας διανομέας πέφτει με το μηχανάκι την ώρα της δουλειάς, το ατύχημα συχνά καταγράφεται απλώς ως τροχαίο και όχι ως εργατικό. Πλέον οι διανομείς ζητούν να πάψουν να είναι «αόρατοι» για το σύστημα. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Γιάννη Μουσούλη, πρόεδρο του…

Ο Θέμης Μπάκας, πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, μιλά στη LiFO για τη στεγαστική κρίση, εξηγώντας γιατί το πρόβλημα επιμένει παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί, αλλά και ποιες είναι οι στρεβλώσεις στον σχεδιασμό τους. Η στεγαστική κρίση κρατά πίσω την αυτονόμηση μιας ολόκληρης γενιάς. Περίπου μισό εκατομμύριο νέοι στην Ελλάδα, κυρίως 25άρηδες και 30άρηδες, εξακολουθούν να μένουν με τους γονείς τους, γιατί δεν μπορούν να στηρίξουν οικονομικά ένα δικό τους σπίτι. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Θέμη Μπάκα, πρόεδρο του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates, τον λόγο που το πρόβλημα επιμένει παρά τα μέτρα που έχουν ληφθεί, αλλά και για τις στρεβλώσεις στον σχεδιασμό τους. Την ίδια ώρα, σταθερές δεκαετιών γύρω από τη στέγη στην Ελλάδα αρχίζουν να αλλάζουν.Η ιδιοκατοίκηση υποχωρεί, ενώ σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες ζει σε νοικοκυριό με οφειλές ή καθυστερήσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Και όσο η πίεση μεγαλώνει, τόσο πιο έντονα τίθεται το ερώτημα αν τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε ανταποκρίνονται…

O Αχιλλέας Πληθάρας, υπεύθυνος Αποτυπώματος του WWF Ελλάς, εξηγεί στη LiFO τι πάει λάθος με την ανακύκλωση στην Ελλάδα, γιατί τα σκουπίδια είναι η «χαρά του εργολάβου» και γιατί οι επιδόσεις της χώρας στον τομέα αυτό είναι καθηλωμένες. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Αχιλλέα Πληθάρα, υπεύθυνο Αποτυπώματος του WWF Ελλάς, επιχειρώντας να ξεδιαλύνουν ένα δαιδαλώδες θεσμικό και επιχειρηματικό τοπίο, όπου συναντώνται εισφορές της βιομηχανίας, ιδιωτικοί φορείς, δημόσιες συμβάσεις και εκατομμύρια ευρωπαϊκών και δημόσιων πόρων. Τι είναι τελικά τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης, όπως ο μπλε κάδος και τα «σπιτάκια» ανακύκλωσης; Πώς χρηματοδοτούνται, ποιοι θα έπρεπε να πληρώνουν για τη συλλογή και την ανακύκλωση των συσκευασιών και γιατί η εποπτεία αυτής της αγοράς από το κράτος παραμένει ανεπαρκής; Γιατί οι εισφορές της βιομηχανίας είναι χαμηλές και ποιες στρεβλώσεις έχουν δημιουργηθεί; Γιατί η χώρα καταβάλλει πάνω από 120 εκατ. ευρώ τον χρόνο λόγω της χαμηλής ανακύκλωσης πλαστικού; Γιατί δεν πετύχαμε τη διαλογή…

Η ρύπανση των ποταμών και των ρεμάτων είναι σήμερα ανεξέλεγκτη, κι ας αποτελεί απειλή για τη δημόσια υγεία, τη βιοποικιλότητα και την ίδια τη ζωή μέσα στην πόλη. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Γιώργο Δημητρίου, ένα από τα πιο παλιά και ενεργά μέλη του οικολογικού κινήματος,επικεφαλής της Οικολογικής Συμμαχίας και αντιπρόεδρο του Συλλόγου Πολιτών υπέρ των Ρεμάτων «Ροή», μιας συλλογικότητας που εδώ και χρόνια παρεμβαίνει για τηνπροστασία των ρεμάτων, την αποτροπή της καταστροφής τους και την αναγνώρισή τους ως ζωντανών φυσικών οικοσυστημάτων μέσα στην πόλη. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η ρύπανση στα ποτάμια και τα ρέματα της Αττικής: στον Κηφισό, στην Πικροδάφνη, στον Ιλισό, στον Ποδονίφτη και σε όσα φυσικά τμήματα έχουν απομείνει μέσα στο Λεκανοπέδιο. Στα ρέματα, που συχνά αντιμετωπίζονται σαν ανοιχτοί αγωγοί, σαν χώροι όπου μπορεί κανείς να πετάξει λύματα, βιομηχανικά απόβλητα, πετρελαιοειδή, μπάζα και κάθε είδους ρύπο. Η ρύπανση ποταμών και ρεμάτων αποτελεί ένανπολυεπίπεδο και σοβαρό κίνδυνο, για…

Ο διαπρεπής ακαδημαϊκός Χρίστος Παπαδημητρίου μιλά για την τεχνητή νοημοσύνη, τη συγκέντρωση ισχύος στουςτεχνολογικούς κολοσσούς και το μέλλον του «Αρχιμήδη», του ερευνητικού ινστιτούτου ΤΝ στην Ελλάδα. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Χρίστο Παπαδημητρίου, έναν από τους σημαντικότερους θεωρητικούς επιστήμονες υπολογιστών διεθνώς, καθηγητή στο ΠανεπιστήμιοΚολούμπια, μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών και της Ακαδημίας Αθηνών, για τη μεγάλη τομή της τεχνητής νοημοσύνης και τα ερωτήματα που ανοίγει για την ανθρωπότητα, τη δημοκρατία, τη γνώση, την εργασία και τη συγκέντρωση ισχύος στα χέρια τεχνολογικών κολοσσών. Μιλώντας για το ποιος πραγματικά κατέχει την τεχνητή νοημοσύνη, ο Χρίστος Παπαδημητρίου θέτει με αιχμηρό τρόπο το ζήτημα της ιδιοποίησης μιας παγκόσμιας επιστημονικής και πνευματικής κατάκτησης. Όπως λέει, «η ΑΙ η ίδια είναι το δημιούργημα της ευφυΐας δεκάδων χιλιάδων ερευνητών σε δημόσια πανεπιστήμια», με έρευνα που χρηματοδοτήθηκε από τα κράτη και τους φορολογουμένους. Και…

Μια συζήτηση με τον Θάνο Βλαστό, συγκοινωνιολόγο και ομότιμο καθηγητή του ΕΜΠ, για το χάσμα μεταξύ σχεδιασμού και πραγματικότητας όσον αφορά τη χρήση του ποδηλάτου στην Αθήνα. Παρά τις δεκάδες μελέτες που έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία είκοσι χρόνια, τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας και τις φιλόδοξες εξαγγελίες για ποδηλατοδρόμους, η πρωτεύουσα εξακολουθεί να μη διαθέτει ένα συνεκτικό και ασφαλές δίκτυο που να μπορεί να υποστηρίξει την καθημερινή μετακίνηση. Τι φταίει τελικά; Η γραφειοκρατία, η πολιτική απροθυμία ή η ίδια η φιλοσοφία του σχεδιασμού της πόλης; Για ποιους λόγους ώριμα έργα, όπως ο μητροπολιτικός άξονας Κηφισιά-Γκάζι-Φαληρικός Όρμος, παραμένουν στα χαρτιά; Πρέπει, άραγε, η προτεραιότητα να δοθεί στα υπερτοπικά δίκτυα που συνδέουν μεγάλους άξονες της πόλης ή στις μετακινήσεις στις γειτονιές, όπως προτείνει το νέο σχέδιο ποδηλατοδρόμων σε περιοχές όπως η Κυψέλη, τα Εξάρχεια, τα Σεπόλια και τα Πετράλωνα; Γιατί ένας ποδηλατόδρομος πρέπει να είναι συνεχής, ασφαλής και συνδεδεμένος με μέσα…

Υπήρξε μια περίοδος κατά την οποία ο δήμος Αθηναίων έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και τη λειτουργία της πόλης, χαράσσοντας μια σαφή και συγκροτημένη πολιτική. Αυτή ακριβώς η περίοδος αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση της εξελικτικής πορείας της πόλης. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τη Μαρία Δανιήλ για την Αθήνα του τότε και του τώρα με αφετηρία το βιβλίο της «Όταν η πόλη είχε το λόγο», στο οποίο αναδεικνύονται οι ιστορικές περίοδοι, κατά τις οποίες ο δήμος διέθετε τη δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης και χάραξης πολιτικής, και το ερώτημα αν θα μπορούσαμε να είχαμε μια διαφορετική πόλη. Από τα πρώτα σχέδια πόλης των αρχιτεκτόνων/πολεοδόμων Σταμάτη Κλεάνθη και Έντουαρντ Σάουμπερτ μέχρι τα έργα υποδομών του δήμου Αθηναίων, περιγράφεται μια περίοδος κατά την οποία οι αυξημένες αρμοδιότητες του δήμου τού επέτρεπαν να επηρεάζει ουσιαστικά τον σχηματισμό και τη λειτουργία της πόλης, γι’ αυτό και αποτελεί κλειδί για την κατανόηση της εξέλιξής της. Ύδρευση, αποχέτευση, φωτισμός, καθαριότητα, νοσοκομεία και…

Η Αθήνα βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη πρόκληση: να αντιμετωπίσει την κλιματική πίεση, την επιβάρυνση του δημόσιου χώρου, την προβληματική διαχείριση απορριμμάτων, το παλιό κτιριακό απόθεμα, τις ολοένα συχνότερες περιόδους ακραίας ζέστης αλλά και τις πλημμύρες και την ανάγκη για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Κι όμως, αυτή η πόλη με τα τόσα προβλήματα έχει ενταχθεί στις 100 ευρωπαϊκές πόλεις που καλούνται να πετύχουν κλιματική ουδετερότητα έως το 2030, είκοσι χρόνια νωρίτερα δηλαδή από τον γενικό ευρωπαϊκό στόχο. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Μπορεί μια πυκνοδομημένη και σύνθετη πόλη όπως η Αθήνα να αλλάξει μοντέλο ανάπτυξης και να γίνει πραγματικά κυκλική πόλη; Τι σημαίνει αυτό στην καθημερινότητα των κατοίκων της;

Η δρ. Έρη Μπιζάνη, χημικός, εξηγεί την τοξική επίδραση των χημικών ουσιών στη ζωή μας και τις αλλαγές στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η παρουσία χημικών ουσιών στην καθημερινότητά μας είναι συνεχής και συχνά περνά απαρατήρητη. Προέρχονται από πολλές διαφορετικές πηγές, δημιουργώντας ένα αόρατο «κοκτέιλ» που μας επιβαρύνει. Την ίδια στιγμή, στην Ευρώπη προωθείται η λεγόμενη «απλοποίηση» της νομοθεσίας για τα χημικά. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Είναι πράγματι πιο λειτουργικοί κανόνες ή ένα είδος deregulation, μια μείωση της προστασίας του καταναλωτή προς όφελος της χημικής βιομηχανίας; Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τη δρα Έρη Μπιζάνη, χημικό και μέλος του εργαστηριακού διδακτικού προσωπικού του ΕΚΠΑ, η οποία εκπροσωπεί επίσης την οργάνωση Ecocity, για την έκθεση σε χημικές ουσίες στην καθημερινότητά μας και τις ευρωπαϊκές εξελίξεις στη νομοθεσία. Πού συναντάμε τα χημικά μέσα στη μέρα μας χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε; Ποια είναι τα πιο «ύπουλα» σημεία στο σπίτι; Τελικά, μπορούν ετικέτες όπως «eco» και «natural»…

Πώς γίνεται ένα σχέδιο που στοχεύει στην προστασία των επικονιαστών να πλήττει τη μελισσοκομία, ένα από τους βασικούς «εργάτες» της επικονίασης; Τα τελευταία χρόνια οι πληθυσμοί των επικονιαστών, με τις μέλισσες να συγκαταλέγονται στους σημαντικότερους, μειώνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Αυτή η εξέλιξη κινητοποίησε την πολιτεία, οδηγώντας στη διαμόρφωση ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την αναστροφή του κινδύνου αυτού. Η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο αυτό ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Το σχέδιο αυτό, όμως, φαίνεται να θέτει υπό πίεση τη μελισσοκομία, έναν από τους βασικούς πυλώνες της επικονίασης. Η Ντίνα Καράτζιου συζητάει με τον δρα Αντώνη Τσαγκαράκη, αναπληρωτή καθηγητή Γεωργικής και Παραγωγικής Εντομολογίας στο Εργαστήριο Σηροτροφίας και Μελισσοκομίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος συμμετείχε στη δημόσια διαβούλευση, καταθέτοντας ένα εκτενές κείμενο παρατηρήσεων και αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα και ενστάσεις για τις επιπτώσεις του σχεδίου αυτού στη μελισσοκομία.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, δρ. Χρήστος Χουσιάδας, μιλά με αφορμή την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας στον δημόσιο διάλογο, καθώς για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο η κυβέρνηση αναφέρθηκε ανοιχτά στην ανάγκη να εξεταστεί ο πιθανός ρόλος της στο ενεργειακό μείγμα της χώρας. Η συζήτηση εστιάζει στο κατά πόσο η Ελλάδα διαθέτει σήμερα τις απαραίτητες θεσμικές και τεχνικές προϋποθέσεις για να προσεγγίσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ στο επίκεντρο τίθενται τα κρίσιμα ζητήματα που συνοδεύουν συνολικά τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας: η ασφάλεια, η διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων και η δυνατότητα εφαρμογής ενός τόσο απαιτητικού πλαισίου στην ελληνική πραγματικότητα. Το όλο ζήτημα γίνεται ακόμη πιο απαιτητικό υπό το πρίσμα των διαχρονικών δυσκολιών της χώρας στη διαχείριση ακόμη και των συμβατικών απορριμμάτων, θέτοντας το ερώτημα: πώς είναι δυνατό να πειστεί η κοινωνία ότι μπορεί να υπάρξει ασφαλής και αξιόπιστη διαχείριση πυρηνικών αποβλήτων, ειδικά στην Ελλάδα, όπου…

Ο Δημήτρης Πετρόπουλος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας των Μηχανικών του Δημοσίου, μιλά για το θεσμικό πλαίσιο της λειτουργίας των μεταποιητικών δραστηριοτήτων αλλά και για το κατά πόσο το πλέγμα των fast track αδειοδοτήσεων λειτουργίας μπορεί να εγγυηθεί ουσιαστική πρόληψη και ασφάλεια μονάδων και εργαζομένων. Η αδειοδότηση των βιομηχανικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων τα τελευταία χρόνια βασίζεται στη διαδικασία της «γνωστοποίησης». Ένα σύστημα ταχείας εκκίνησης, όπου η επιχείρηση δηλώνει ότι πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις και ξεκινά τη λειτουργία της με την ηλεκτρονική ανάρτηση των απαιτούμενων πιστοποιητικών στο πληροφοριακό σύστημα. Και ενώ η εκκίνηση της δραστηριότητας είναι άμεση ακόμα και με ελλιπή πιστοποιητικά, καθώς σήμερα βρίσκεται σε ισχύ παράταση για την υποβολή των δικαιολογητικών από επιχειρήσεις που δεν έχουν καταθέσει το σύνολο των απαιτούμενων εγγράφων, ο έλεγχος από τις κρατικές αρχές παραμένει δυνητικός. Θα έπρεπε, όπως επισημαίνει ο Δ. Πετρόπουλος, μετά τη γνωστοποίηση στο…

H σομελιέ νερού Σπυριδούλα Γρηγοροπούλου μάς εισάγει σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παράδοξα της εποχής μας: πώς το νερό, αυτός ο θεμελιώδης φυσικός πόρος, μετατρέπεται σε στοιχείο υψηλής γαστρονομίας, την ώρα που ως κοινωνικό αγαθό καθίσταται ολοένα και πιο επισφαλές, λόγω της κλιματικής κρίσης και της αυξανόμενης παγκόσμιας πίεσης στους υδατικούς πόρους. Σε αυτό το επεισόδιο του πόντκαστ «Η κατάσταση των πραγμάτων» συζητάμε με τη Σπυριδούλα Γρηγοροπούλου για μια ιδιότητα που παραμένει ακόμη σπάνια στην Ελλάδα και για τον τρόπο με τον οποίο το νερό επαναπροσδιορίζεται μέσα από τη γευσιγνωσία και τη σύγχρονη γαστρονομική εμπειρία. Η ίδια επισημαίνει ότι «η εκπαίδευσή μου ως σομελιέ νερού, η γνώση γύρω από τη γευσιγνωσία, δεν αρχίζει ούτε εξαντλείται σε ένα γαστρονομικό πλαίσιο ή σε μια γαστρονομική ανάδειξη», διευκρινίζοντας πως ο στόχος «είναι να δημιουργηθεί μια πιο ώριμη σχέση με το νερό ως φυσικό πόρο, ως πολύτιμο και μοναδικό φυσικό και πολιτισμικό αγαθό». Το νερό αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμα. Σε…

Η γεωργία και η κτηνοτροφία βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης λόγω κρίσεων: ακραία καιρικά φαινόμενα, ζητήματα διαφάνειας, κλιματική πίεση και μεγάλες διεθνείς αλλαγές αναδιαμορφώνουν τον αγροτικό χάρτη. Την ίδια στιγμή, νέες εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επανακαθορίζουν τους όρους του ανταγωνισμού και θέτουν κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον της ελληνικής παραγωγής. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Δημήτρη Μπιλάλη, πρόεδρο του Τμήματος Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής και διευθυντή του Εργαστηρίου Γεωργίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τι σημαίνουν για την ελληνική γεωργία οι νέες εμπορικές συμφωνίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτή με το Mercosur, και η υπό διαπραγμάτευση συμφωνία με την Ινδία. Συμφωνίες που ανοίγουν αγορές, αλλά ταυτόχρονα φέρνουν νέους, ισχυρούς ανταγωνιστές, από το ελαιόλαδο χωρών με εξαιρετικά ποιοτικά χαρακτηριστικά μέχρι τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά, όπου άλλες χώρες διαθέτουν τεράστια τεχνογνωσία και παραγωγική κλίμακα. Ο Δημήτρης Μπιλάλης επισημαίνει…

Τα τελευταία χρόνια ολοένα συχνότερα εμφανίζονται λύκοι, αρκούδες και αγριογούρουνα κοντά ή μέσα σε κατοικημένες περιοχές. Τι κρύβεται πίσω από αυτό το φαινόμενο; O Σπύρος Ψαρούδας, συντονιστής της περιβαλλοντικής οργάνωσης για την άγρια ζωή και τη φύση «Καλλιστώ», εξηγεί. Είναι θέμα αύξησης των πληθυσμών ή μήπως οφείλεται σε βαθύτερες αλλαγές στο τοπίο και στον τρόπο που οι άνθρωποι διαμορφώνουν το περιβάλλον τους; Συζητάμε με τον Σπύρο Ψαρούδα, συντονιστή της περιβαλλοντικής οργάνωσης για την άγρια ζωή και τη φύση «Καλλιστώ», την πραγματική αιτία της αυξημένης παρουσίας μεγάλων σαρκοφάγων κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Πρόκειται απλώς για αύξηση των πληθυσμών τους ή μήπως, τελικά, εμείς δημιουργούμε το κατάλληλο περιβάλλον ώστε να συμβεί αυτό; Μήπως η εξήγηση βρίσκεται στις συνέπειες της αστικοποίησης, στην εγκατάλειψη παραδοσιακών δραστηριοτήτων, π.χ. στην υποχώρηση της μετακινούμενης κτηνοτροφίας και, τελικά, στον τρόπο που ακόμα και η κακή διαχείριση των σκουπιδιών δημιουργεί συνθήκες που ελκύουν την…

Γιατί η επόμενη τριετία, όσον αφορά το κυκλοφοριακό, προμηνύεται ακόμη πιο δύσκολη στην Αθήνα; Και γιατί, αν δεν αλλάξει κάτι, κινδυνεύουμε να «κολλήσουμε» στους δρόμους πολύ περισσότερο, όχι για τρία, αλλά για επτά χρόνια; Μια συζήτηση με τον Θανάση Τσιάνο, πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων, για τα όρια του σημερινού συστήματος μεταφορών στην Αθήνα και την Αττική, και για το πώς οι καθυστερήσεις σε έργα και κρίσιμες παρεμβάσεις μπορούν να μετατρέψουν μια δύσκολη συγκυρία σε μακροχρόνιο αδιέξοδο. Το σίγουρο είναι ότι μας περιμένει μια δύσκολη τριετία στους δρόμους, και αν υπάρξουν καθυστερήσεις σε έργα αναβάθμισης των μέσων μαζικής μεταφοράς, στα οποία για χρόνια υπήρξε έντονη αποεπένδυση, αλλά και σε συγκεκριμένα οδικά περιφερειακά έργα, η τριετία μπορεί να μετατραπεί σε μια προβληματική επταετία. Η κουβέντα στρέφεται ακόμα στο τι πρέπει να γίνει με τον Κηφισό, που σηκώνει πλέον βάρη πολύ μεγαλύτερα από αυτά για τα οποία σχεδιάστηκε, αλλά και στα περιφερειακά οδικά έργα που μπορούν πραγματικά να…

Σπίτια που χάνονται πριν καν τα δεις, ενοίκια που δεν βγαίνουν με κανέναν μισθό και άνθρωποι που μαθαίνουν να ζουν σε μόνιμη αναμονή. Η Χάρις Τριανταφυλλίδου, πολιτική επιστήμονας και ιδρυτικό μέλος του Ξεσπιτόγατου, μιλά για τη στεγαστική κρίση όπως τη ζουν καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι στην Αθήνα: με άγχος, συμβιβασμούς και πικρό χιούμορ. Ο Ξεσπιτόγατος ξεκίνησε ως μια διαδικτυακή κοινότητα και εξελίχθηκε σε συλλογικό ημερολόγιο στεγαστικής απόγνωσης. Μέσα από πραγματικές ιστορίες ανθρώπων που ψάχνουν –ή χάνουν– σπίτι, αποτυπώνει τη νέα κανονικότητα της Αθήνας: πανάκριβα ενοίκια, ασταθείς συμφωνίες, ψυχολογική φθορά και μια αίσθηση ότι τίποτα δεν είναι ποτέ δεδομένο. Στη συζήτηση μπαίνουν στο τραπέζι τα κυβερνητικά μέτρα για το στεγαστικό, όπως η επιστροφή ενοικίου, και το κατά πόσο αυτά φτάνουν τελικά στους ανθρώπους που τα χρειάζονται. Ένα επεισόδιο για τη γενιά που δεν έχει λοφτ, δεν παίρνει δάνειο, μένει συχνά στο παιδικό της δωμάτιο, παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να ψάχνει σπίτι σε μια πόλη που μοιάζει όλο…

Μπορεί η συνεταιριστική κατοικία να αποτελέσει μια ρεαλιστική απάντηση στη στεγαστική κρίση. Ποια είναι τα κτίρια της Αθήνας που έχουν αποτελέσει αντικείμενο μελέτης και αναδεικνύονται ως πιθανοί χώροι συνεργατικής κατοίκησης; Η Ντίνα Καράτζιου συζητάει με τη τη Dr Δήμητρα Σιατίτσα, αρχιτέκτονα /πολεοδόμο και ερευνήτρια σε θέματα πόλης και κατοικίας, με εξειδίκευση στις αστικές πολιτικές και την κοινωνική στεγαστική πολιτική, το αν μπορούν να διαμορφωθούν λύσεις κοινωνικής στέγασης στον απόηχο των πρόσφατων κυβερνητικών μέτρων για τη στέγη. Στο επίκεντρο της συζήτησής μας είναι η CoHab Athens, μια ομάδα έρευνας και δράσης για τη συνεταιριστική και συνεργατική κατοικία, στην οποία, η Δ. Σιατίτσα είναι ιδρυτικό μέλος, καθώς και ο νεανικός συνεργατικός διαγωνισμός «Συν-κατοικώντας τα Κενά», που διοργάνωσε η CoHab Athens και αφορά και αφορά τη μετατροπή κενών κτιρίων σε στεγαστικούς συνεταιρισμούς. Θα μιλήσουμε ακόμη μαζί της, για τα πολλά κενά και αναξιοποίητα κτίρια που υπάρχουν σήμερα στην Αθήνα, και αν…

Η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα (COP30) ολοκληρώθηκε χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, αφήνοντας για άλλη μια φορά κρίσιμα ζητήματα ανοιχτά. Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα και τη διεθνή στρατηγική απέναντι στην κλιματική κρίση; Η Εμμανουέλα Δούση, καθηγήτρια Διεθνών Θεσμών στο ΕΚΠΑ και κάτοχος της Έδρας UNESCO για την Κλιματική Διπλωματία, αναλύει όσα πέτυχε –και όσα δεν κατάφερε– η φετινή διάσκεψη. H COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας ολοκληρώθηκε, αφήνοντας σημαντικές δεσμεύσεις αλλά και κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον της παγκόσμιας κλιματικής διακυβέρνησης. Η Εμμανουέλα Δούση αναλύει τις τρεις πιο καθοριστικές πτυχές του τελικού κειμένου, εξηγώντας τι σημαίνουν για την πορεία απανθρακοποίησης, τη διεθνή χρηματοδότηση και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Στο επίκεντρο της συζήτησης και η επόμενη COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία το 2026. Η κ. Δούση εξηγεί πώς προέκυψε αυτή η επιλογή μέσα από τις διαδικασίες της Σύμβασης-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, τις περιφερειακές ομαδοποιήσεις,…

Παρά τις εξαγγελίες και τα «οράματα», η Αθήνα εξακολουθεί να σχεδιάζεται σαν μια πόλη για λίγους, όχι για τους πολλούς, ούτε για τους ευάλωτους χρήστες του δρόμου. Η πρόσφατη κανονιστική παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων για τα ηλεκτρικά πατίνια ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα. Διαθέτει η Αθήνα ένα συνεκτικό σχέδιο για το πώς πρέπει να κινούμαστε στην πόλη; Τι απέγινε το Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), της Αθήνας, που δημιουργήθηκε για να αποτελέσει τον οδηγό για τον μετασχηματισμό της πόλης ένα ασφαλές και προσβάσιμο περιβάλλον; Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Κοσμά Αναγνωστόπουλο, συγκοινωνιολόγο και πολεοδόμο, επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου για τη Βιώσιμη Κινητικότητα (CIVINET), με αφορμή τη νέα κανονιστική ρύθμιση του Δήμου Αθηναίων για τα ηλεκτρικά πατίνια. Η συζήτηση εστιάζει στην ανάγκη ενός στρατηγικού επαναπροσδιορισμού της αστικής κινητικότητας, στις υποδομές μικροκινητικότητας που παραμένουν αποσπασματικές, καθώς και στη σημασία της συμμετοχής των πολιτών…

Η κλιματική ταυτότητα της Αθήνας αλλάζει δραματικά και τα σημάδια είναι πλέον ορατά. Οι καλοκαιρινές νύχτες δεν προσφέρουν πια ανακούφιση, η ορατότητα έχει μειωθεί εντυπωσιακά και τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται. Τι αποκαλύπτει το ιστορικό κλιματικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την πραγματική έκταση των κλιματικών αλλαγών; Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τη Δήμητρα Φουντά, Διευθύντρια Ερευνών στο Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, για την κλιματική ιστορία και το μέλλον της πρωτεύουσας. Με οδηγό το εξαιρετικής αξίας ιστορικό αρχείο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το οποίο καταγράφει αδιάλειπτα το κλίμα της Αθήνας από τα μέσα του 19ου αιώνα, η κ. Φουντά αποκαλύπτει άγνωστες πλευρές του περίφημου αττικού κλίματος και τις εντυπωσιακές μεταβολές που έχουν συντελεστεί. Οι δροσερές καλοκαιρινές νύχτες έχουν γίνει πλέον εξαίρεση, καθώς από το 2000 και μετά οι νύχτες χωρίς θερμική δυσφορία έχουν μειωθεί στο μισό. Παράλληλα, ακόμη και η…

Το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» παραμένει ένα από τα πιο σύνθετα και επίμονα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας. Παρότι το τελευταίο διάστημα προβάλλεται έντονα το αφήγημα της «επιστροφής εγκεφάλων», τα πραγματικά δεδομένα δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Στο νέο επεισόδιο της σειράς podcast της LiFO, «Η κατάσταση των πραγμάτων», η Ντίνα Καράτζιου συνομιλεί με τον Λόη Λαμπριανίδη, οικονομικό γεωγράφο, εκτελεστικό διευθυντή του Παντείου Πανεπιστημίου και επί σειρά ετών καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, ο οποίος έχει μελετήσει ενδελεχώς το φαινόμενο σε επίπεδο τόσο ερευνητικό όσο και πολιτικής σχεδίασης. Η συζήτηση εκκινεί από το ερώτημα εάν πράγματι υφίσταται σήμερα το λεγόμενο brain regain, το αφήγημα περί «επιστροφής εγκεφάλων», το οποίο προβάλλεται έντονα τους τελευταίους μήνες. Πόσο, όμως, ανταποκρίνεται αυτή η εικόνα στα διαθέσιμα δεδομένα; Επιστρέφουν πράγματι οι νέοι επιστήμονες; Κι αν ναι, με ποιους όρους και προϋποθέσεις; Πόσο σοβαρά λαμβάνεται υπόψη από την πολιτεία το brain…

Η πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας και επίτιμη αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μαρία Καραμανώφ, εξηγεί γιατί η προστασία του περιβάλλοντος έχει μεταφερθεί από την πολιτική βούληση στις δικαστικές αίθουσες και τι σημαίνει αυτό για τη δημοκρατία και την έννοια της «βιώσιμης ανάπτυξης» στην Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι πολίτες και οργανώσεις καταφεύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να αποτρέψουν καταστροφικές παρεμβάσεις στο περιβάλλον, μια κίνηση που δείχνει όχι μόνο την αυξανόμενη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας αλλά και ένα θεσμικό κενό: τη μετατόπιση της ευθύνης προστασίας του δημόσιου συμφέροντος από εκείνους που χαράσσουν και εφαρμόζουν πολιτικές στους πολίτες και στη Δικαιοσύνη. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τη Μαρία Καραμανώφ, πρόεδρο του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας και επίτιμη αντιπρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, για τη θεσμική διάσταση αυτής της μετατόπισης και για το τι σημαίνει στην πράξη «βιώσιμη ανάπτυξη» σε μια…

Τους τελευταίους μήνες, η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται στο επίκεντρο της δημοσιότητας. Από τις επιδοτήσεις-«μαϊμού» του ΟΠΕΚΕΠΕ μέχρι την ευλογιά που έχει αποδεκατίσει χιλιάδες ζώα και τη διαρκή συρρίκνωση του κλάδου, η συγκυρία σκιαγραφεί ένα μέλλον εξαιρετικό αβέβαιο. Η Ντίνα Καράτζιου συζητά με το Θωμά Μόσχο, εκπρόσωπο μια νέας γενιάς κτηνοτρόφων, τεχνικό σύμβουλο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας και Πρεσβευτή της Ελλάδας στην Copa Cogeca για τις αλήθειες που δεν βολεύουν, τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος και την ανάγκη για γενναίες αλλαγές. «Κανείς δεν γίνεται αγρότης για να δουλεύει 365 μέρες τον χρόνο, με τα λεφτά του να πηγαίνουν στον φραπέ, στον χασάπη και στην Πόπη με τη Φεράρι.», λέει. Ο πατέρας του, Δημήτρης Μόσχος, αλλά και ο ίδιος, ήταν από τους πρώτους που ανέδειξαν ζητήματα παρατυπιών στις επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ, επιμένοντας δημόσια σε πρακτικές που υπονόμευσαν τους πραγματικούς παραγωγούς. Η εικόνα που μεταφέρει από την περιφέρεια είναι ζοφερή, με την καθημερινότητα των παραγωγών…

Μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές των τελευταίων ετών, η ανάγκη για αποκατάσταση του φυσικού τοπίου και του δασικού πλούτου είναι επιτακτική. Μπορεί η φύση να αναγεννηθεί μόνη της ή απαιτείται τεχνητή αναδάσωση; Πότε αφήνουμε τη φυσική αναγέννηση να λειτουργήσει και πότε χρειάζεται παρέμβαση; Τι σημαίνει στην πράξη η αποκατάσταση ενός καμένου οικοσυστήματος και πόσο δύσκολη είναι αυτή η διαδικασία; Στο νέο επεισόδιο της σειράς «Η κατάσταση των πραγμάτων», η Ντίνα Καράτζιου συζητά με τον Νίκο Γεωργιάδη, υπεύθυνο χερσαίου τμήματος της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF Ελλάς, με αφορμή τις εκτεταμένες πυρκαγιές των τελευταίων ετών και το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό: πώς θα καταφέρει η Αττική να αναπνεύσει ξανά; Όπως εξηγεί ο ίδιος, η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων δεν είναι υπόθεση απλής φύτευσης δέντρων. Δεν φυτεύουμε ό,τι θέλουμε, όπου θέλουμε και όταν θέλουμε – η αναδάσωση, μας λέει, είναι ένα σύνθετο επιστημονικό έργο που απαιτεί γνώση, σχέδιο, χρόνο και συνέπεια. Το επεισόδιο εξετάζει επίσης τον ρόλο των…

Μπορεί το Κλιματικό Ταμείο να αποτελέσει μια δίκαιη λύση στην ακριβή ενέργεια; Ή μήπως τα €4,78 δισ. που αναλογούν στην Ελλάδα κινδυνεύουν να πάνε χαμένα; Η Ντίνα Καράτζιου μιλά με την Ιωάννα Σούκα, αναλύτρια Ενεργειακής Πολιτικής στο Green Tank. Τον Ιούλιο του 2024, η ελληνική κυβέρνηση έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το φιλόδοξο Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο. Με προϋπολογισμό που φτάνει τα 4,78 δισ. ευρώ, φιλοδοξεί να στηρίξει την κοινωνία έναντι των αυξημένων κλιματικών και οικονομικών πιέσεων της επόμενης δεκαετίας. Πίσω από τα νούμερα όμως, προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα: πώς θα αξιοποιηθούν οι πόροι αυτοί; Ποιοι πραγματικά θα ωφεληθούν; Και ποιος είναι ο ρόλος των πολιτών σε αυτήν τη νέα σελίδα της ενεργειακής μετάβασης; Το Σχέδιο αυτό συνδέεται άμεσα με μια μεγάλη αλλαγή που φέρνει η Ευρωπαϊκή Ένωση: από το 2027 επεκτείνεται το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, το λεγόμενο ΣΕΔΕ2, στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές. Ουσιαστικά, ένας «φόρος άνθρακα» θα ενσωματωθεί στις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης, του…

Ζούμε σε μια εποχή που όλα αλλάζουν. Οι πόλεις, οι άνθρωποι, το περιβάλλον γύρω μας. Ποια είναι, όμως, η κατάσταση των πραγμάτων; Στη νέα σειρά podcast της LIFO, η δημοσιογράφος Ντίνα Καράτζιου ανοίγει τον διάλογο για τις μεγάλες αλλαγές στον αστικό χώρο, την κοινωνία, την οικονομία και την οικολογία. Με ειδικούς, επιστήμονες, πολίτες και ανθρώπους που διαμορφώνουν το μέλλον. Η κατάσταση των πραγμάτων. Με τη Ντίνα Καράτζιου. Κάθε εβδομάδα, εκεί που οι εξελίξεις συναντούν την ερευνητική δημοσιογραφία.