De Technoloog | BNR

Een speciaal ontwikkelde, fotonische chip om netwerkcommunicatie te verbeteren. De Twentse startup Sabratha gebruikt hiervoor lithiumniobaat dat elektriciteit heel efficiënt naar licht kan omzetten. Voor datacommunicatie over glasvezel essentieel. Ook de ruis kan eruit gefilterd worden, en dat is niet het enige waar lithiumniobaat in excelleert. Door het hoge efficiëntiegehalte is deze chip een stuk energiezuiniger. De chip verbruikt naar verwachting tien keer minder stroom dan de huidige netwerkapparatuur, en kan de enorme datastromen aan op drukke plekken zoals stadions of treinstations. Op dit moment zijn er twee gangbare manieren om data over glasvezel te versturen. Enerzijds is dat de digitale infrastructuur, waar licht in nullen en enen digitaal wordt verstuurd. Anderzijds wordt ook gekeken naar analoge oplossingen, waar signalen zonder processing direct worden omgezet naar licht. Dat is vaak prijzig en loopt tegen bepaalde limieten aan. Sabratha hoopt die limieten achter zich te laten en een hoop…

Je bestelt drugs en tien minuten later staat er iemand met een scooter voor de deur. In de tijd van onze 10-minuteneconomie wil de klant niet alleen boodschappen, maar óók illegale producten snel geleverd krijgen. Het is één van de redenen dat steeds meer illegale handel plaatsvindt op een platform zoals Telegram. Openbare groepen met een menukaart, betalen met een Tikkie en binnen een uur bij je thuis bezorgd. Het is makkelijker, maar veiliger is het niet. Op het darkweb zijn de marktplaatsen namelijk gereguleerd. Geld blijft in escrow staan tot het pakketje is geleverd en met reviews houden kopers en verkopers elkaar eerlijk. Op Telegram kiezen verkopers zelf hoe ze worden betaald, en dat blijkt opvallend vaak gewoon via de bank te gaan. Is het enkel gemakszucht? Ook de slimste criminelen maken fouten. Een terug te herleiden vakantiefoto op het internet of bitcoins die rechtstreeks naar een gereguleerde exchange gaan, het hoeft maar één keer mis te gaan en al die moeite om anoniem te blijven is voor niks…

Voor de een is hij een visionair en een voorbeeld, voor de ander is hij een baas onder wie medewerkers publiek worden vernederd, en wiens bedrijf oud-medewerkers voor de rechter daagt. Over bunq-oprichter Ali Niknam heerst verdeeldheid. Wat voor eigenschappen en wat voor karakter heb je nodig om in Nederland succesvol techmiljardair te worden? NRC-onderzoeksjournalist Stijn Bronzwaer schreef samen met Joris Kooiman en Merijn Rengersen een boek over hem: 'De eenzame strijd van een techmiljardair'. Daarin beschrijft hij hoe Niknam als jonge jongen met zijn ouders uit Iran vluchtte en in een nieuwbouwwijk in Gouda terecht kwam. Voor zijn veertigste had hij drie miljardenbedrijven gebouwd: webhoster TransIP, een datacenterbedrijf en online bank bunq. Niknam werkte niet mee aan het boek en noemt het een afrekening. Uit het portret komt iemand naar voren die, vergelijkbaar met Elon Musk, technische kennis combineert met een sterk commercieel instinct. Hij heeft een enorme bewijsdrang, heeft vaak gelijk en raakt…

Algoritmen hebben de neiging te discrimineren. Heel menselijk eigenlijk. Maar niet goed natuurlijk. Daarom is het best gek dat we discriminatie een enorm probleem vinden -lees artikel 1 van de Grondwet er even op na- behalve als een computer de dader is. Reden voor een gesprek met Sennay Ghebreab, hoogleraar AI aan de UvA en lid van de voormalige Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme. Over gezichtsherkenning, risicoprofielen, datagedreven profileringspraktijken, en alle andere plekken waar het mis kan gaan. Want in de wereld van de algoritmen lijkt de wet van Murphy meer waar dan ooit. Ook met de beste bedoelingen worden de meest lelijke algoritmen gemaakt. Daarnaast werpt Ghebreab een blik in de spiegel. Bijna letterlijk. Hij legt uit hoe deze technologie uit de vroege Middeleeuwen lijkt op de AI van vandaag. Reacties en ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Sennay Ghebreab Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met…

Zonne-energie wordt elk jaar belangrijker. Inmiddels komt 23 procent van alle opgewekte stroom in ons land van zonnepanelen. Hoogleraar zonne-energie Arno Smets (TU Delft) legt uit waarom kristallijn-siliciumtechnologie, perovskiet-tandemcellen en flexibele dunne film-panelen de komende jaren nog veel meer gaan opleveren. Ondertussen blijft de kostprijs dalen. Technisch kunnen we van alles. Maar de dagelijkse praktijk zit ons soms in de weg. Netcongestie, salderen en negatieve stroomprijzen maken duidelijk dat we vooral hebben geïnvesteerd in opwek van stroom, maar nauwelijks in de rest van het systeem: opslag en infrastructuur. Batterijen, aangepaste regels voor netbeheerders en een andere Europese industriepolitiek zijn nodig om de waardeketen van zonnecellen weer naar Europa te halen. Toch ziet Smets de toekomst hier verrassend zonnig in. De grote vraag is wel of Europa en Nederland het technologische ecosysteem en het beleid snel genoeg kunnen aanpassen. Of laten we deze volgende industriële revolutie…

Wat als rapporten, wetten en stukken in de krant niet genoeg zijn om de mensheid digitaal wakker te schudden? Bernold Nieuwesteeg ziet nog één laatste alternatief. Hij gaat het theater in, met de voorstelling Cassandra.exe. Cassandra, weet iedereen natuurlijk weer sinds The Odyssee in de bioscopen draait, was degene die de val van Troje voorzag, maar niemand geloofde haar. (Een straf van Apollo, wiens avances Cassandra afwees). Wie zijn de Cassandra's van de moderne tijd, is de vraag die Nieuwesteeg opwerpt. En hoe zorgen we dat hun waarschuwingen nu wél gehoord worden, ondanks de vloek van Apollo? Het gesprek gaat langs afhankelijkheid van Amerikaanse cloud- en AI-partijen, DigiD en Sovrinity, en hoe Europa zich in een hybride oorlog kan manoeuvreren als het de digitale infrastructuur en AI niet beter reguleert en zelf ontwikkelt. Ondertussen waarschuwt verklaard techliefhebber Nieuwesteeg ook voor cognitieve achteruitgang door AI, de zogenaamde brain fry, social deskilling door datingapps,…

Cloudflare loopt voorop met de post-quantumcryptografie, hoorde je Christian Schaffner een paar maanden terug in De Technoloog zeggen. Quantumcomputers gaan ons veel brengen, maar ze introduceren wel een nieuw risico: vrijwel alle moderne encryptiemethoden zijn ermee te kraken. En encryptie zit werkelijk overal in. Van je bankpas, via je browser en klantenbestanden tot aan de elektronische sleutel van je auto of je kantoor. Reden genoeg dus om deze week Bas Westerbaan, de principal research engineer van Cloudflare, uit te nodigen. Hij legt uit waarom quantumcomputers een reëel risico vormen voor bestaande 'public-keycryptografie', terwijl werkpaarden als AES voorlopig veilig blijven. Hij bespreekt ‘harvest now, decrypt later’, de 70 procent post-quantumveilige TLS-verbindingen bij Cloudflare en het belang van standaarden. Dat laatste is essentieel. Maar belangrijker dan dat alles, vertelt Westerbaan over de haast die hij voelt, en over wat alle bedrijven nu moeten doen. En ja, dat las je goed: alle…

Wat gebeurt er met softwareontwikkeling als 80 tot 90 procent van de nieuwe code door AI wordt geproduceerd? Serial ondernemer en productbouwer Paul Veugen (Usabilla, Human, Detail, Desert Ant Labs) legt uit hoe hij met tools als Claude en gespecialiseerde kleine modellen in één jaar meer functionaliteit bouwt dan in de vijf jaar ervoor. De klassieke waterval en scrum maken plaats voor extreem snelle iteraties, waarin productkeuzes belangrijker zijn dan het daadwerkelijke programmeren. Veugen vertelt hoe Detail de functie Auto Edit voor video bouwt: eerst met grote, dure taalmodellen in de cloud, nu met compacte, getrainde modellen die op iPhone en MacBook lokaal draaien. Die lokale AI knipt binnen vijf seconden clips uit lange video’s en doet taken zoals spraak-naar-tekst, spreker-herkenning en contentmoderatie, tegen een fractie van de kosten en zonder klantdata naar een server te sturen. Zijn nieuwe bedrijf Desert Ant Labs levert zulke specialistische on-device modellen aan developers, als alternatief…

Voor veel mensen is zoeken op Google een stuk minder leuk geworden: de eerste tien resultaten staan vol dichtgetimmerde SEO-teksten waar je weinig aan hebt, maar dat gaat veranderen. De opvolger van SEO heet GEO: Generative Engine Optimization. Niet meer vindbaar zijn in Google, maar in ChatGPT, Gemini en Claude. Want als een chatbot straks maar één antwoord geeft op de vraag "wat zijn de beste schoenen?", dan moet jouw merk dat antwoord zijn. Maar de vraag die daaronder ligt is fundamenteler: gaat GEO het internet nóg verder verzieken, of juist redden? Waar SEO beloonde wie de meeste zoekwoorden in een wollig artikel propte, beloont GEO wie direct antwoord geeft, met bewijs erbij. Wollige marketingtaal werkt niet meer. Wat wél werkt: aantoonbare expertise, harde data en het feit dat er over je gepraat wordt op plekken als Reddit. Zoek in Google naar de beste crypto-exchange in Nederland en bovenaan staat een Reddit-post en precies dat merk komt vervolgens ook uit ChatGPT rollen, zonder dat het op de eigen…

'Een bubbel is wat er gebeurt als we prijzen opstuwen tot ze enkel kunnen vallen', aldus Howard Marks van Oaktree, die beursexpert Jochem Visser citeert. Het gaat mis wanneer de ketting tussen vraag en aanbod wordt doorgesneden, omdat men er vanuit gaat dat de vraag oneindig doorgroeit. En zoals JP Morgan zei: niets is slechter voor je financiële gezondheid dan een buurman snel rijk zien worden. In Zuid-Korea, waar de KOSPI voor de helft uit Samsung en SK Hynix bestaat, lenen ambtenaren geld met de hoop er weer tonnen uit te kunnen halen. In deze aflevering gaan we de AI-stack langs en kijken we waar wél en waar géén sprake is van een zeepbel. Volgens Visser is er over het algemeen nog geen sprake van een bubbel, het is er simpelweg te vroeg voor. Zoals beursanalist Corné van Zeijl zou zeggen: Je ziet een bubbel alleen in de achteruitkijk spiegel. Als we terugkijken zien we bij elke bubbel uit de geschiedenis dat het draaide om overcapaciteit. Dat is vandaag de dag juist niet aan de orde. Er is een tekort…

Wat als je een cel niet aanpast, maar helemaal zelf opbouwt vanaf het begin? In laboratoria wordt gewerkt aan kunstmatige cellen, opgebouwd uit biologische bouwstenen en ontworpen voor één specifieke taak. We begrijpen het nog niet, en juist dat maakt de ambitie zo groot. Want er zit nog een verrassend gat in onze kennis. De biotechnologie past al jaren succesvol levende cellen aan, maar hoe zo'n cel precies werkt, hoe al die bouwstenen samen tot één resultaat komen, begrijpen we nog steeds niet. In de praktijk blijft de cel een blackbox. Zelf een cel opbouwen is daarom zowel een fundamentele zoektocht naar hoe leven werkt, als de opmaat naar een compleet nieuwe manier van produceren. Nature is our next technology. En dat is niet voor niks. Kunstmatige cellen kunnen straks ook buiten het lab aan de slag, en kunnen bijvoorbeeld worden ingezet om plastic in het milieu af te breken of een giftige stof in het menselijk lichaam. Nederland wordt internationaal erkend als een van de weinige plekken waar al bijna…

Europa dreigt de AI-race te verliezen en een speelbal te worden tussen de Verenigde Staten en China. Dat is de harde conclusie van Europe 2031, het scenariorapport waarmee de Arq Foundation een dystopisch beeld schetst van een continent dat klem komt te zitten. Het is nu al geen ver toekomstbeeld meer. Twee dagen nadat Europe 2031 verscheen, kwam de Verenigde Staten daadwerkelijk met een exportverbod op enkele AI-modellen, precies zoals in het scenario wordt voorspeld. De belangrijkste reden dat Europa achterblijft is het gebrek aan politieke wil. Volgens Daan Juijn, co-auteur en Director of Research bij de Arq Foundation, missen we het gevoel van urgentie. Europa moet het tempo omhoog gooien en deze technologie niet behandelen als gadget, maar als een industriële revolutie die we dreigen te verliezen. In het scenario wordt 2029 gezien als kantelpunt: de vraag naar AI-chips overstijgt dan het aanbod, er zijn te weinig AI-chips om iedereen te voorzien. Met zo'n tachtig procent van de wereldwijde datacenters…

Driemaal meer licht, betekent driemaal betere foto's. eyeo is erin geslaagd om beeldsensoren zodanig te verbeteren dat men nu al voor hun technologie in de rij staan. De spinoff van Imec haalde onlangs nog 40 miljoen euro op om hun beeldsensoren verder te ontwikkelen. Zijn de tijden van gebrekkige foto's in het donker straks echt voorbij? Vandaag de dag verliezen camera's zo'n 70 procent aan het binnenvallende licht. Door de kleurenfilters die de afgelopen 50 jaar in onze chips zitten, worden bepaalde kleuren eruit gefilterd. Dat resulteert in minder kwaliteit. Door de ontwikkelingen in de fotonica gooit eyeo het nu over een hele andere boeg. Met hun Nanophotonic Color Splitting technologie wordt elke kleur specifiek opgevangen op de chip en gaat het licht niet meer verloren. Door deze technologie kunnen beveiligingscamera's 's nachts bijvoorbeeld meer zien, en kan de volgende generatie VR-brillen een stuk kleiner. Ook de frontcamera op je smartphone zou voortaan achter het glas geplaatst kunnen worden,…

Hoeveel invloed kan AI hebben op de rechtspraak, zonder dat het haar menselijke kant verliest? Net als in veel andere sectoren wordt AI veelvuldig gebruikt, al is dat voorlopig vooral achter de schermen. Van het plannen van zittingen en het doorzoeken van jurisprudentie tot het samenvatten van dossiers: de technologie belooft efficiëntie, maar roept tegelijkertijd fundamentele vragen op over vertrouwen, transparantie en de kernprincipes van onze rechtsstaat. Wereldwijd experimenteren rechtbanken met systemen die jurisprudentie doorzoeken, dossiers samenvatten en administratieve processen versnellen. Het betekent vaak efficiënter werken, maar brengt tegelijkertijd ook nieuwe risico's met zich mee. Want wie is verantwoordelijk als er fouten worden gemaakt? En wat gebeurt er als AI gaat hallucineren en deze data in het systeem belandt? Een van de belangrijkste vragen is waar de grens ligt. Zal AI ooit zelf vonnissen gaan schrijven? Het is verre toekomstmuziek, maar zeker niet uitgesloten. Universitair…

Wat als onze kennis, onze kennis niet meer is? AI belooft de wetenschap sneller, slimmer en beter te maken. AI is hier nu al niet meer weg te denken en helpt met het doorgronden van enorme datasets, tot het begrijpen van klimaatverandering. Maar wat als het gebruik van AI de wetenschap fundamenteel verandert? Is het dan nog wel wetenschap? Die lastige vragen stelt Ben Zevenbergen voor zijn onderzoek aan Stanford University. Want als de ontwikkeling van onze kennis straks niet meer binnen onze controle ligt, wat gebeurt er dan? Als onderzoeker en AI-ethicus probeert hij antwoorden te vinden op de gevolgen van technologisering van de wetenschap. De één vindt dat basis principes wetenschappers moeten sturen, maar dat deze wél geherinterpreteerd mogen worden met de tijd. De ander blijft van mening dat wetenschap niet sneller kan en dat de mens alles moet blijven begrijpen. Want dát er kernprincipes in het gedrang komen, dat is duidelijk. Neem alleen al reproduceerbaarheid, dat door continue nieuwe versies van…

Hoe je een vliegtuigdeur opent - 'and cross check', of hoe je alle materialen in een operatiekamer correct klaarlegt, er was een tijd dat je veel hoorde over trainingen in virtual reality. In elk geval met een headset, maar het liefst óók met VR-handschoenen. Je hoort daar weinig meer over, omdat het langzaamaan 'gewoon' aan het worden is. Aan dit soort handschoenen wordt nog hard gewerkt. Daarmee moet je kunnen voelen hoeveel kracht het kost om die vliegtuigdeur te openen, of tot hoe ver je die kunt bewegen. Wil je verder gaan dan mogelijk is, dan moet de handschoen je tegenhouden. Die VR-handschoenen kun je ook gebruiken om robothanden te trainen. In eerste instantie kun je ze gebruiken om op afstand te werken. Daarbij voel je objecten die misschien wel aan de andere kant van de wereld staan. Uiteindelijk moet het ook mogelijk worden om humanoïde robots zelfstandig aan het werk te zetten, met handen alsof het die van mensen zijn. Gijs den Butter, founder en ceo van Senseglove, geeft Ben en Mark een demo…

Technologie is de oplossing voor alles. Althans, dat is het antwoord als je het aan een stel steenrijke techbro's vraagt. Maar naast het bouwen van nieuwe toepassingen, social mediaplatforms en webshops gaat het nog een heel stuk verder dan alleen geld verdienen. Ze hebben een heel ander wereldbeeld en een nieuwe vorm van samenleven voor ogen. Het geloof in technologie is grenzeloos. Technische oplossingen worden gevonden in kunstmatige intelligentie, genetische manipulatie en gaat zelfs tot het koloniseren van Mars. Want als de aarde uiteindelijk onleefbaar wordt, moet de groep belangrijkste, witte mensen toch ergens heen kunnen?! Innovatie moet daarom vooral niet worden afgeremd door regels of overheden. Maar ligt er überhaupt nog een grens voor deze groep ambitieuze, machtlustige techbro's? Journalist Laurens Verhagen schreef er samen met collega George van Hal een boek over. De techbro's zijn inmiddels lang en breed doorgedrongen tot het politieke en economische domein. Wat begon als een droom over…

Hoera! De Technoloog is jarig. Dit is onze 500ste aflevering. Hoog tijd om eens achterom te kijken, om te zien of we er in de afgelopen tien jaar op vooruit zijn gegaan. En met wie kan dat beter dan met tech-expert Bert Hubert. In tien jaar is er veel veranderd en tegelijkertijd bar weinig. Zo begon AI met een IQ van nul, maar waar staan we nu eigenlijk? Wat heeft kunstmatige intelligentie ons in tien jaar tijd gebracht of juist gekost? En zijn we ondertussen al wat digitaal onafhankelijker én -bewuster geworden? In deze aflevering van De Technoloog blikken we terug op een decennium aan tech-ontwikkelingen om uit te zoeken waar we als samenleving staan en wat we (hopelijk) hebben geleerd. Ben van der Burg en Mark Beekhuis bespreken het allemaal met vriend van de show Bert Hubert. Reacties of ideeën zijn altijd welkom via technoloog@bnr.nl Gast Bert Hubert Video www.youtube.com/@bnrtech Over De Technoloog Mark Beekhuis en Ben van der Burg gaan in gesprek met spraakmakende experts over technologische…

We hebben het steeds vaker over digitale soevereiniteit, cybersecurity en AI, en dus focussen bedrijven en organisaties meer en meer op de risico's, regelgeving en bewustwording. Maar er blijft één cruciale vraag vaak onbeantwoord: Ligt er wel een stevig fundament onder? CTO en IT-architect Dennis Mulder vindt van niet. Organisaties draaien op complexe digitale systemen, die vaker niet dan wél ontworpen zijn door IT-architecten. En daar zit volgens de oud-Microsoft CTO precies het probleem. Digitale weerbaarheid begint niet bij een verplichte securitytraining voor werknemers, maar bij de manier waarop de onderliggende systemen en processen zijn ontworpen. En zelfs dan blijft het lastig. De IT-architect wordt te vaak in het 'IT-hokje' geplaatst, terwijl we ons te langzaam realiseren dat elk bedrijf tegenwoordig een technologiebedrijf is. Waarom lukt het maar niet om technologie een belangrijke rol te geven in de algehele strategie? En waarom ontbreekt er nog steeds technologische kennis in veel…

In hedendaagse oorlogsvoering bepaalt AI steeds vaker wie verdacht is en een target wordt. Grote hoeveelheden data worden geanalyseerd om sneller dit soort belangrijke keuzes te maken. De technologie had ooit als doel te ondersteunen, maar krijgt een steeds grotere rol in de beslissing over leven of dood. Maar kunnen we hier wel voldoende op vertrouwen? In oorlogen zoals in Gaza en Oekraïne zien we hoe erg het mis kan gaan. Gebrekkige vertalingen, verouderde data of twijfelachtige aannames zorgen voor steeds meer burgerslachtoffers. De wens om steeds meer oorlog te voeren op afstand, betekent ook beslissingen nemen op afstand. In deze aflevering bespreken we de opkomst van systemen zoals het Maven Smart System, de rol van Big Tech en welke belangen hier worden nagestreefd. Met universitair hoofddocent Conflict Studies Lauren Gould, leggen we de opkomst van algoritmische oorlogsvoering bloot, waar nog maar bar weinig menselijke controle bij komt kijken. De opkomst van technologie heeft het karakter van…

ASML is uitgegroeid tot één van de belangrijkste techbedrijven ter wereld. Dat ligt naast de baanbrekende technologie, óók aan de bedrijfscultuur, de keuzes en het DNA van de medewerkers. Als ASML-baby wijdde Susanne van der Velden haar proefschrift aan het techbedrijf uit Veldhoven. Na twaalf jaar onderzoek ligt er nu een exemplaar voor het bredere publiek: Lessons Learned from ASML. Want wat is het geheim van ASML? Van begin af aan heeft ASML het anders aangepakt. Er ging net zoveel geld naar het organisatorische deel van het bedrijf, als naar de technologie. De sterke leercultuur zorgde dat iets de volgende keer altijd beter moest. Het ging zo ver, dat zelfs de CEO op inhoud moest kunnen worden aangesproken, want ‘facts outrank hierarchy’. R&D is daarom ook heilig. Financiële problemen of niet, op dit onderdeel werd niet bezuinigd. We krijgen een kijkje achter de schermen bij ASML. Wat fascineert Van der Velden aan de succesvolle werkwijze van het bedrijf? En wat kunnen startups, overheden en andere…

Zijn we nog enigszins digitaal soeverein? Het is al jaren een heikel dossier. Overheden en bedrijven zijn afhankelijk geraakt van Amerikaanse cloudreuzen, softwareplatforms en ecosystemen. Met privacydeskundige Brenno de Winter duiken we in de geschiedenis van dit dossier. Want hoe heeft het ooit zo ver kunnen komen? Al jaren roepen deskundigen hetzelfde riedeltje. Het bewustzijn groeit, maar de drempel over durven we vaak nog niet. Dat laat het dossier Solvinity maar al te goed zien. Het is ook geen zwart-witverhaal, waar Amerikaanse tech “slecht” is en Europese tech “goed”. Het gaat over zeggenschap, over bewuste keuzes, risico’s en weten waar je van afhankelijk bent. De Winter schreef er een boek over: Soevereiniteit: Hoe dan? Vooral om een kader te stellen. Want de laatste jaren wordt er steeds meer over gesproken, maar daar blijft het dan ook bij. Om het toegankelijker te maken, vergelijkt hij soeverein zijn met het leven van zijn lievelingsdier: de kat. Je moet jezelf blijven afvragen of jij de regie…

Arjan Brussee stond aan de wieg van de Unreal Engine: dé motor in de game-industrie waarmee 3D-werelden worden gemaakt. De Unreal Engine is het kloppend hart, en wordt ook gebruikt voor simulaties, films, digital twins en het trainen van AI-modellen. De technologie werd al snel de beste in zijn soort. Ook concurrenten stapten over. Brussee is één van de grondleggers van de Nederlandse game-industrie. Al vroeg kwam hij bij Epic Games terecht en ging aan de slag met wat de Unreal Engine moest worden. Met honderden ontwikkelaars kwam de lat steeds hoger te liggen, maar het speelveld is veranderd. Met AI moet dit beter en sneller, en vooral met veel minder handjes. Die uitdaging gaat Brussee nu aan. Zijn Immense Engine moet het Europese alternatief worden. AI native met Europees talent achter de knoppen, volledig ingericht op Europese wet- en regelgeving. Het biedt sectoren zoals Defensie de mogelijkheid om voor hun simulaties onafhankelijk te worden van de VS of China. Of je nu voor of tegen AI bent, volgens…

Een veilige lasercommunicatieverbinding tussen een vliegtuig en een satelliet op 36.000 kilometer boven de aarde, het is eindelijk gelukt. Om dit voor elkaar te krijgen is de UltraAir-terminal ontwikkeld, die ervoor zorgt dat data snel en veilig verzonden kan worden met een free-space laser. TNO is de eerste ter wereld die dit voor elkaar heeft gekregen. Want dwars door de atmosfeer verbinding maken is niet makkelijk. Zeker niet met een bewegend, trillend en schuddend object als een vliegtuig. Hoe doe je dat vanaf een bewegend object en hoe mik je zo precies dat een laser de geostationaire satelliet vindt? Hoe houd je vervolgens een stabiele verbinding? En wat maakt afluisteren bijna onmogelijk? Director Space & Scientific Instrumentation bij TNO Kees Buijsrogge vertelt hoe het idee voor deze samenwerking in 2018 in Parijs werd geboren en hoe ze het eind 2025 voor elkaar kregen. In de wereld van veilige satellietverbindingen een mijlpaal die zowel in de militaire sector als in de commerciële luchtvaart het…

Het gebruik van AI heeft opsporingswerk fundamenteel veranderd. Niet door rechercheurs te vervangen, maar door hun rol langzaam te veranderen naar de regisseurs van digitaal onderzoek. Door een wirwar aan digitale informatie moeten rechercheurs zelfstandig hun eigen weg vinden. Daarom waagt Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zich aan een van de grootste uitdagingen van deze tijd: Hoe vind je wat je zoekt in de groeiende berg aan data? Het vraagt om een fundamenteel andere manier van zoeken, en die verandering is al in volle gang. Waar klassiek digitaal onderzoek draaide om het invoeren van de juiste zoektermen, maken nieuwe technieken het mogelijk om te zoeken op betekenis. Huidige taalmodellen (LLM’s) begrijpen de context steeds beter, herkennen verbanden en kunnen informatie samenvatten of vertalen. Hoewel het gebruik van LLM's de boel kan versnellen, wordt het ook complexer. Want hoe meer je kan vinden, hoe belangrijker het wordt om kritisch te blijven. Het platform Hansken wordt inmiddels door…

Quantumtechnologie is de toekomst, maar zorgt tegelijkertijd voor grote digitale problemen. Beveiliging staat nu al onder druk, omdat de huidige technieken niet gewapend zijn tegen quantumtechnologie. Post-quantum cryptografie moet ons hiertegen wapenen. Maar hoe bereid je je nu al voor op de switch naar post-quantum cryptografie? Wat zijn de standaarden en waar moet je zijn voor het stappenplan dat al klaar ligt? Dat bespreken we met Christian Schaffner, directeur van QuSoft en professor Theoretical Computer Science aan de Universiteit van Amsterdam. En toch zijn we eigenlijk al te laat. Het principe van harvest now, decrypt later houdt in dat bepaalde data nu wordt opgeslagen, om ze te ontcijferen zodra de quantumcomputer daartoe in staat is. We weten dat het gebeurt, maar voelen we met z'n allen voldoende druk om ons klaar te stomen voor wat er komen gaat? Of weten we vooral niet hoe? In deze aflevering bespreken we waar quantumtechnologie nu staat, hoe de technologie zich steeds verder ontwikkelt en…

Op de zeebodem liggen duizenden kilometers aan datakabels die continenten met elkaar verbinden. Nederland fungeerde als belangrijke digitale hub in Europa, maar is deze positie aan het verliezen. Een alliantie van bedrijven, kennisinstellingen en overheidsinstanties zetten zich samen in om de positie van Nederland te beschermen onder de naam Dutch Subsea Cable Coalition. Want waar vroeger nationale telecombedrijven gezamenlijk kabelsystemen aanlegden, zijn het nu vaak grote techbedrijven zoals Google en Microsoft die het initiatief nemen. Daarmee groeit ook onze afhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech door hun infrastructuur te gebruiken. Nu kampen ze nog met enorme overcapaciteit, maar dat houdt een keer op. Het roept de vraag op waarom Nederland vooral toekijkt, en niet vecht voor haar positie als digitale hub in Europa. Onze verslechterende positie raakt ons digitale ecosysteem. We willen liever geen datacenter in onze achtertuin en we kampen met een energiecrisis, maar hoe minder datacenters, hoe minder…

Het is één van de meest ambitieuze nucleaire innovaties van dit moment: de kleine modulaire kernreactor. Het Nederlandse Thorizon werkt aan een gesmoltenzoutreactor, wat wereldwijd wordt gezien als veelbelovende technologie. Terwijl de druk toeneemt om onze energievoorziening te verduurzamen én onafhankelijker te maken, gaat het om een opvallende combinatie: schone energie, hergebruik van kernafval én een hoge mate van veiligheid. Maar is het echt zo mooi als het lijkt? Grote techbedrijven geloven er in ieder geval in en investeren op hoog tempo in kernenergie om hun groeiende aantal datacenters te voorzien van voldoende energie. Maar hoe snel Big Tech het tempo ook opvoert, deze nieuwe reactoren moeten nog gebouwd worden. Thorizon werkt al jaren aan de ontwikkeling van een gesmoltenzoutreactor. Deze werkt in tegenstelling tot traditionele kernreactoren niet op vaste brandstoffen en water, maar moet draaien op thorium en kernafval. Met hun unieke technologie hoopt het bedrijf in de toekomst een cruciale rol…

Zou je nog steeds persoonlijke gegevens delen als een model aan elkaar blijkt te hangen met duct tape? En op eigen houtje taken laten uitvoeren op je computer? We zitten op een hogesnelheidstrein die maar doordendert. Maar ondertussen heeft de technologie tijd nodig om volwassen te worden. Toch zijn Large Language Models (LLM's) niet meer weg te denken uit ons leven. En dat terwijl een demo van OpenAI's ChatGPT eind 2022 pas het begin markeert van de opmars van taalmodellen die we nu zo goed kennen. Wat begon als een slimme, Whatsapp-achtige tekstgenerator, is uitgegroeid tot een technologie die steeds beter zélf taken kan uitvoeren. Elk kwartaal komt met nieuwe mogelijkheden. De race om het beste model en de meeste gebruikers gaat zó snel, dat de vraagt reist waar we nu eigenlijk staan. Nu de grote spelers het internet hebben leeggehaald en de beschikbare trainingsdata op raakt, verschuift de focus naar andere methoden zoals posttraining. Met machine learning engineer Judith van Stegeren duiken we in de…

Terwijl 5G nog volop wordt uitgerold, wordt achter de schermen nieuwe technologie ontwikkeld voor de volgende generatie. Want dit keer gaat het een stuk verder dan alleen kunnen communiceren en snel internetten. Kunstmatige intelligentie krijgt een centrale rol en sensing-technologie maakt dat het netwerk objecten kan waarnemen. Het opent de deur naar een rits veelbelovende toepassingen. Via radiosignalen kan het netwerk straks objecten detecteren, zoals drones in het luchtruim en voertuigen op straat. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om in de toekomst op een slimmere en goedkopere manier stoplichten aan te sturen. Future Network Services, een initiatief vanuit onderzoeksinstituut TNO, probeert samen met ontwikkelaars en bedrijven in te spelen op de toekomst. Het is de reden dat Nederland zich één van de voorlopers kan noemen als het gaat om de ontwikkeling van 6G. Voor het eerst pakken we de voorbereiding van de volgende generatie anders aan. We kijken nu al naar wat we straks allemaal moeten kunnen met dit…

Door de groeiende aanwezigheid van technologie in ons leven, moeten we het ook hebben over de ethische kant. Technologie is namelijk niet automatisch eerlijk. In de praktijk blijken bepaalde groepen systematisch harder geraakt te worden door algoritmische systemen. Dat bleek op grote schaal met de manier waarop DUO controleerde of een student terecht studiefinanciering ontving. Maar ook op kleine schaal, zoals met self-tracking apps of gezichtsherkenning is de technologie vaak niet ethisch verantwoord. Een gezondheidsapp belooft iemand meer grip op zijn of haar leven, maar verzamelt tegelijk extreem gevoelige gegevens over bijvoorbeeld je menstruatie of seksleven. Wanneer dit soort gevoelige data bij grote technologiebedrijven belanden, ben je de grip dan niet juist verloren? Hetzelfde geldt voor gezichtsherkenningstechnologie, die vandaag de dag nog geen goed onderscheid kan maken tussen wit en zwart. In de praktijk zijn zwarte vrouwen daar het vaakst de dupe van. Met techniekfilosoof Marjolein Lanzing…

Datacenters bouwen in de ruimte, een idee dat ooit sciencefiction leek en nu écht lijkt te gebeuren. De razendsnelle ontwikkeling van AI laat de vraag naar datacenters flink stijgen. Tegelijkertijd lopen we op aarde tegen grenzen aan, en dus moeten we opzoek naar oplossingen. Maar is het bouwen van datacenters in de ruimte echt zo'n goed idee? Op papier heeft het veel voordelen. Zonne-energie is 24 uur per dag beschikbaar en aan ruimte geen gebrek. Toch komen er ook ingewikkelde vraagstukken bij kijken, zoals het koelen van een datacenter zonder de aanwezigheid van lucht en water, en het beschermen van kwetsbare chips tegen straling en rondvliegende deeltjes. Het zijn beslist geen simpele problemen om op te lossen. En toch worden de eerste stappen al gezet om het waar te maken. Elon Musk maakt met zijn bedrijf SpaceX grote beloften, want zelfs binnen een paar jaar zou het moeten kunnen en ook nog eens goedkoper dan op aarde. Ondertussen kijken bedrijven wereldwijd mee, experimenteren startups met nieuwe…

In deze speciale, tweedelige serie zijn we te gast in het AI Cloud and Executive Briefing Center van Nvidia in München. We krijgen een uniek inkijkje in de wereld van Nvidia, waar het bedrijf nu aan werkt én hoe een supercomputer er van dichtbij uitziet. Hoe positioneert Nvidia zich als één van de belangrijkste spelers op het wereldtoneel? Hun technologie is overal te vinden, van het gebruik door overheden tot in auto’s en in gamecomputers. Maar wat doet Nvidia om koploper te blijven in de huidige AI-race, en wat als die AI-hype barst? In deel twee van deze serie praten we over de werkcultuur van Nvidia, want hoe gaat een miljardenbedrijf als deze te werk? Play the game, not the score. Want wat het meest oplevert is niet altijd het meest relevant. Nvidia is en blijft in de kern de focus houden op de technologie. Dat maakt dat de startup cultuur veel aandacht krijgt. Daar wordt het immers waar gemaakt. In de felle concurrentiestrijd van vandaag de dag, moet Nvidia op alle fronten blijven presteren.…

In deze speciale, tweedelige serie zijn we te gast in het AI Cloud and Executive Briefing Center van Nvidia in München. We krijgen een uniek inkijkje in de wereld van Nvidia, waar het bedrijf nu aan werkt én hoe een supercomputer er van dichtbij uitziet. Hoe positioneert Nvidia zich als één van de belangrijkste spelers op het wereldtoneel? Hun technologie is overal te vinden, van het gebruik door overheden tot in auto’s en in gamecomputers. Maar wat doet Nvidia om koploper te blijven in de huidige AI-race, en wat als die AI-hype barst? Behalve hardware en heel veel software, bemoeit Nvidia zich namelijk ook met het bouwen van een AI-ecosysteem. Soms in een nieuwe industrie, maar soms ook in een heel land. We praten over de toekomst van AI-factory's en de rol van Nvidia, want wat komt er precies uit zo’n AI-factory? En welke waarden hebben deze tokens? Wat maakt dat Nvidia AI ziet als dé kritische infrastructuur van het moment? Nvidia heeft een visie, en die is duidelijk. Ze hebben gelijk ook een boodschap…

Noord-Korea, een land zónder vrij internet, maar mét een van de meest beruchte cyberlegers ter wereld. Het is een van de meest gesloten landen, maar weet als de beste hoe cyber ingezet kan worden als wapen en geopolitiek drukmiddel. We bespreken de nieuwste tactieken, het doel van deze digitale strategie en de groeiende, digitale aanwezigheid van Noord-Korea in Europa. Noord-Korea is al sinds de jaren 80 bezig met asymmetrische oorlogsvoering. Want als je militair zwakker bent, moet je slimmer, goedkoper en onvoorspelbaarder opereren dan de rest. Een slimme strategie die opvolger Kim Jong Un verder heeft uitgebouwd. Zo lukte het Noord-Koreaanse hackerscollectief Lazarus uiteindelijk om de grootste cyberaanval ooit te plegen, waarbij zo’n 1,5 miljard dollar werd buitgemaakt. Steeds vaker zien we Noord-Koreaanse IT'ers op een subtielere manier te werk gaan. Over de hele wereld doen zij zich met een andere identiteit voor als zelfstandig IT-ondernemer bij bedrijven die zich onder andere bezig houden met wapens,…

Tijd winnen in topsport waar elke seconde telt? Het kan met aerodynamica. In deze wereld blijkt lucht de grootste, onzichtbare tegenstander. Door slimme aanpassingen in houding en kleding kan de luchtweerstand flink omlaag, en daarmee de snelheid weer omhoog. Zeker in sporten als schaatsen en skeleton, maakt elk detail verschil. Hoe diep zit de atleet, hoeveel handen op de rug en uit welke stof bestaat het pak? Het kan soms het verschil betekenen tussen goud en zilver. Maar hoe meet je zoiets ongrijpbaars als lucht? Van klassieke windtunnels tot de Ring of Fire, waarmee een realistischer beeld van de atleet geschetst kan worden. In deze aflevering van De Technoloog praten Ben van der Burg en Mark Beekhuis met Wouter Terra, expert sport-aerodynamica aan de TU Delft en TeamNL. Want hoe gaat dit onderzoek precies in zijn werk? En waarom werkt de ene ruwe stof op een sportpak beter dan de andere? In deze aflevering praten we uitgebreid over de techniek, de winst en de verliezen en over wat de toekomst van…

We horen de afgelopen jaren steeds meer over digitale autonomie. Men wil het digitale heft in eigen handen nemen, maar weet vaak niet waar te beginnen. Welke Europese alternatieven zijn er? Wat werkt al? In hoeverre lever je écht in op gebruiksgemak? En wat behelst zo’n beweging weg van big tech? Jesse Six Dijkstra, oud-Kamerlid voor NSC en voormalig AIVD-medewerker, gaat organisaties samen met drie andere oud-AIVD’ers helpen bij deze vraagstukken. Daarmee zet hij de missie voort die hem ooit de Kamer in bracht: een digitaal onafhankelijk Nederland. Daarover spreken Mark Beekhuis en Ben van der Burg met Jesse Six Dijkstra in deze aflevering van De Technoloog. Gast Jesse Six Dijkstra Digitale Doetank Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol Rosanne Peters Donner Bakker See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tech-hype omschrijven is lastig. Om toch een poging te wagen: 'het idee dat bedrijven hun afzetmarkt willen vergroten met iets wat alles zal veranderen voor iedereen'. Vaak blijkt dat echter niet het geval en dus sterft zo'n hype in de meeste gevallen een stille dood. Of het ontwikkelt zich tot een product met een totaal andere functie. Hoe kan dat? Wat zijn van die gestorven hypes? Welke bleven wel plakken? En valt daar een rode draad in te herkennen? Dat bespreken Ben van der Burg en Mark Beekhuis met Jasper Bakker, ICT-journalist bij Tweakers, in deze aflevering van De Technoloog. Gast Jasper Bakker Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol Rosanne Peters Donner Bakker See omnystudio.com/listener for privacy information.

Digitale geletterdheid was lange tijd een vaardigheid waarvan op scholen werd gedacht dat dit vooral thuis moest worden aangeleerd. Maar dat is volgens experts absoluut niet de bedoeling. Mede daarom wil het ministerie van Onderwijs een vernieuwing van het curriculum voor basis en voortgezet onderwijs, met een belangrijke rol voor digitalisering. Dat moet vanaf 2027 gaan gebeuren. Missie geslaagd? Niet als het aan Nadira Saab, hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Universiteit Leiden, ligt. Zij pleit in haar oratie voor 'digital agency': leer docenten en jongeren technologie bewust en kritisch te gebruiken, in plaats van erdoor gestuurd te worden. Zoals door chatbots en algoritmen. Wat is 'digital agency' precies? Waarom is het zou belangrijk dat kinderen die op school al leren? En hoe doe je dat op een juiste manier? Dat bespreken Mark Beekhuis en Ben van der Burg met Nadira Saab in deze aflevering van De Technoloog. Gast Steven van Roon Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie…

Als je denkt aan een beenprothese, dan denk je al gauw aan een statische prothese die vrij gelimiteerd is in de bewegingsruimte. Ook voor sporters is dat het geval, met als bekendste voorbeeld de 'blade'. Dat kan anders, dacht Steven van Roon, manager van het Robotics Centre aan de Universiteit Twente, en dus startte hij Mission I.A.M. Daar is hij samen met andere onderzoekers de afgelopen jaren druk bezig met het ontwikkelen van een 'bionisch been'. Een bionisch been is een beenprothese onder de knie die moet bewegen zoals een menselijk been dat doet. De signalen die je hersenen naar je been versturen, worden vertaald door de prothese, wat zich uit in realistische bewegingen. Momenteel wordt dit been nog ontwikkeld voor sporters, maar in een later stadium zou de prothese ook voor dagelijks gebruik geschikt moeten zijn. Op dit moment verkeert Mission I.A.M. nog in de ontwikkelfase. Om data te verzamelen rende Van Roon in november 2025 nog 120 kilometer door de woestijn van Jordanië. Het uiteindelijke doel is…

In de wereld van tech word je overspoeld door allerhande 'computers'. Supercomputers, AI-supercomputers, kwantumcomputers; de lijst lijkt eindeloos. Al deze systemen bestaan hoofdzakelijk uit een grote hoeveelheid chips. Maar hoe onderscheiden deze computers zich van elkaar? Richard Zoontjens, leider van het Supercomputing Center van de TU Eindhoven, legt uit waarin deze computers verschillen. Ook vertelt hij hoe hij - samen met onderzoekers van de TU Eindhoven - de ontwikkelingen in de Nederlandse chipindustrie wil versnellen met behulp van een AI-supercomputer. De TU Eindhoven heeft als eerste Europese universiteit een systeem dat is uitgerust met de allernieuwste AI-chips van Nvidia. Deze computer, genaamd ‘Spike-1’, geeft onderzoekers toegang tot de meest geavanceerde technologie voor AI-ontwikkeling van dit moment. Gast Richard Zoontjens Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol Rosanne Peters Donner Bakker See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het menselijk brein en het 'computer brein' zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je leest het al in de term kunstmatige intelligentie (AI), en ziet het vervolgens ook terug in de manier waarop de technologie werkt. Kunnen we door in de psychologie te duiken, kunstmatige intelligentie ook écht gaan begrijpen? Het wordt tijd dat duidelijk wordt wat kunstmatige intelligentie precies betekent. De verschillende definities tot nu toe, worden keer op keer weer aangepast. Volgens Max Louwerse, hoogleraar Cognitieve Psychologie en Kunstmatige Intelligentie aan Tilburg University en Bijzonder Hoogleraar aan de Maastricht University (BISS), komt dat vanuit de hoogmoed van de mens. Zodra de gestelde lat behaald wordt, wordt deze verlegd. Zijn boek Understanding artificial minds through human minds: The Psychology of AI (Routledge, 2025) in het Nederlands aangepast vertaald als AI (Athenaeum, April 2026) laat de verschillen zien tussen de denkwijze van de mens en de computer. Hoe begrijpt de mens de taal, en hoe doen…

2025 was weer een bewogen Techjaar. In deze Kerstaflevering van De Technoloog blikken we terug met Techredacteur Stijn Goossens op de meest opvallende, indrukwekkende en lastige techdossiers van het afgelopen jaar. Wat waren de hoogtepunten van Ben van der Burg en Mark Beekhuis zelf? Zo spraken we de oprichter van Hugging Face Thomas Wolf, over de vanzelfsprekend van ieders bijdrage aan de huidige AI-revolutie, en hoe hij via zijn platform de wereld daaraan laat bijdragen. Ook praten we over een Nederlandse cloud, waarom we dat zo graag willen en waarom het steeds maar niet lukt. We praten over digitalisering in politiek Den Haag, het imago en de beladenheid ervan en hoe techexpert Bert Hubert het zelfs politieke zelfmoord noemde. Tot slot kunnen we niet om de enorme invloed van AI-video’s heen. Het heeft voor een nieuwe, permanente onzekerheid gezorgd als het gaat om het vertrouwen van content. Net als de stijgende populariteit van ChatGPT, die de manier van zoeken in raptempo heeft veranderd. Hebben…

Microsoft is niet meer weg te denken uit ons leven en heeft zelfs meer invloed op ons dan we denken. Hierachter zit een enorm leger aan lobbyisten dat achter de schermen subtiel aan de knoppen draait. Naast de technologisch dominantie positie die Microsoft heeft, is ook onze denkwijze over technologie sterk beïnvloed met Amerikaanse wereldbeelden. Volgens Jochem de Groot, één van de voormalig lobbyisten, opereert Microsoft niet alleen als digitale mogendheid. Met ambassades, gezanten en een eigen diplomatieke logica, is de manier van handelen vergelijkbaar met nationale staten en reikt soms zelfs nog verder. Jochem De Groot was hier bijna tien jaar onderdeel van, tot hij in 2021 vertrok bij Microsoft. In deze aflevering praten Ben van der Burg en Mark Beekhuis met Jochem de Groot over de uitgebreide werkwijze van Microsoft, onze sterke afhankelijkheid ervan en over de vraag wie er werkelijk aan de knoppen zit van onze digitale toekomst. Hij schreef er zelfs een boek over: Kolonisten van de Cloud. Gast Jochem…

Het verschil tussen ondernemen in de Verenigde Staten en in Europa, wat zijn de mythes en wat is waar? Wat is het cruciale verschil in de mindset van de mens en in de manier van ondernemen? Onze gast werkte jarenlang in Silicon Valley en zag bij Google van binnenuit hoe een van de grootste techbedrijven ter wereld opereert. Toch verkoos hij het Nederlandse ondernemingsklimaat boven Silicon Valley. Zijn successen, maar ook de misstappen en harde lessen uit de VS bepalen hoe hij nu bedrijven helpt groeien en hoe hij zelf nieuwe producten ontwikkelt. Via initiatieven als Wij Blijven en Vliegwiel strijdt Robert Gaal voor een Nederland waarin technologiebedrijven meer ruimte krijgen om te bouwen, te experimenteren en hun stem te laten horen. In deze aflevering praten Ben van der Burg en Mark Beekhuis samen met Robert Gaal over zijn rijke ondernemersverleden, de liefde voor startups, de rol van AI daarin en zijn werk als Angel Investor. Gast Robert Gaal Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie…

De voedselketen wordt complexer, met internationale risico’s en hoge verwachtingen van de consument. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan specifieke data worden verzameld, zelfs zo gedetailleerd als een menselijke vingerafdruk. Dit soort nieuwe mogelijkheden drukken een stempel op de toekomst van voedselveiligheid. Nu speelt AI achter de schermen al een belangrijke rol in dit proces. Maar hoe train je AI op iets zo cruciaals als de veiligheid van voedsel? Wat is 'veilig' voedsel überhaupt? En hoe weet je vervolgens zeker dat een AI-model niet hallucineert? Wat deze technologie precies oplevert én welke risico's erbij komen kijken wordt uitgebreid besproken met Bas van der Velden, Hoofd Data Science & Artificial Intelligence bij Wageningen Food Safety Research. Wat kan er al, wat absoluut nog niet, en wat komt er sneller dan we denken? Je hoort het in deze aflevering met Ben van der Burg en Mark Beekhuis. Gast Bas van der Velden Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol…

Welke online content is echt? En waar moet je op letten? Het zijn belangrijke vragen die we ons steeds vaker moeten stellen. De razend snelle opkomst en verdere ontwikkeling van AI maakt het steeds moeilijker om echt van nep te kunnen onderscheiden. Tegelijkertijd biedt AI óók het antwoord. Het is één van de onderwerpen waar AI researcher Henk van Ess zich hard voor maakt, met zelf ontworpen AI tools die essentieel worden nu AI steeds slimmer wordt. Zijn advies en tools helpen onder andere journalisten en onderzoekers om slimmer te zoeken en misinformatie te herkennen. Want veel AI modellen schieten hierin vaak te kort, zoals het populaire ChatGPT. Wat gebeurt er nu eigenlijk onder de motorkap van een AI tool? Hoe schrijf je de beste prompt? Of kan je beter AI zelf de prompt laten schrijven? In deze aflevering geeft Henk van Ess in gesprek met Ben van der Burg en Mark Beekhuis een inkijkje in hoe AI tools werken, waar het vaak misgaat en wat je nog kan leren om AI veel slimmer te gebruiken. Gast Henk van Ess…

De enorme hack bij laboratorium Clinical Diagnostics in de zomer 2025 zorgde voor bijna een miljoen gedupeerden. Persoonsgegevens zoals burgerservicenummers en adressen, medische uitslagen van Bevolkingsonderzoek Nederland en zelfs adressen van blijf-van-mijn-lijfhuizen werden gestolen. Het lijkt erop dat al die gevoelige informatie op één database stond, waardoor deze enorme hoeveelheid data in een keer te vinden viel. Het is een van de gevoelige punten in dit verhaal, want waarom zijn al die persoonlijke gegevens nog steeds aan elkaar gekoppeld? En waarom staat de gevoelige data van Bevolkingsonderzoek Nederland überhaupt op de database van Clinical Diagnostics, waar de beveiliging niet op orde blijkt te zijn? Het is immers niet meer de vraag óf je gehackt wordt, maar wanneer. De gevolgen van de hack bij Clinical Diagnostics gaan een stuk verder dan enkel het verkopen van mensen hun gebruikersnaam en wachtwoord. De verantwoordelijke Russische Nova Ransomwaregroep focust zich in eerste instantie puur op…

Met de technologie van de Amsterdamse scale-up LUMICKS wordt in kaart gebracht hoe DNA zich gedraagt en hoe immuuncellen kankercellen kunnen aanvallen. Deze technologie kan namelijk voorspellen hoe effectief celtherapieën zullen zijn. En dat betekent revolutionaire nieuwe therapieën tegen kanker. Met de technologie van LUMICKS kan een enkel DNA-molecuul worden vastgepakt en realtime gefilmd worden wat er op dat DNA gebeurt. Biologen en farmaceutische bedrijven kunnen hierdoor begrijpen hoe leven werkt op deze schaal. Zo kunnen medicijnen ontwikkeld worden die hier specifiek op inwerken. Hoe werkt deze technologie precies? Wat zijn de mogelijkheden en waar zitten de moeilijkste uitdagingen? In deze aflevering van De Technoloog gaan Ben van der Burg en Mark Beekhuis in gesprek met medeoprichter van LUMICKS Gerrit Sitters. Gast Gerrit Sitters Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Mark Beekhuis Redactie Daniël Mol Rosanne Peters See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Amerikaanse softwarebedrijf Palantir staat al jaren bekend om hun geheimzinnige imago. Ze omarmen het, maar tegelijkertijd werkt het ze ook tegen. Als de pleuris ergens uitbreekt, zijn ze erbij. Palantir gelooft heilig in hun missie: het westen helpen en de wereld redden. Eigenlijk betekent het vooral: hoe meer data ze kunnen verzamelen, hoe meer de waarde van Palantir stijgt. De afgelopen jaren verviervoudigde de beurswaarde. Palantir profiteert van het presidentschap van Donald Trump en is al jarenlang een loyale bondgenoot van de Amerikaanse overheid. Stijn Bronzwaer kreeg een exclusief inkijkje bij Palantir in London. Door hun eigen verhaal te vertellen, hoopt het bedrijf iets te doen aan hun slechte reputatie. Welke argumenten geeft Palantir zelf voor de discutabele keuzes die ze maken? Luister het hele verhaal van NRC-journalist Stijn Bronzwaer met Ben van der Burg en Daniël Mol. Gast Stijn Bronzwaer Video Youtube Hosts Ben van der Burg & Daniël Mol Redactie Daniël Mol Rosanne Peters See…